Transcript - Vereniging BWT Nederland

BWT-taken op het spoor van
nu en naar de toekomst
Vereniging
BWT Nederland
Wico Ankersmit. Directeur VBWTN
1
BWT 4.0
Het spoorboekje naar station BWT 4.0
BWT lokaal
Welk spoor wordt het ?
Vereniging
BWT Nederland
BWT 4.0
Commissie fundamentele verkenning
Bouw (commissie. Dekker)
• Privaat wat kan, publiek wat moet
• Laat gemeenten niet meer toetsen aan
technische voorschriften
De BRL 5019 zal in 2012 tot aanpassing
van wetgeving moeten gaan leiden om
privaatrechtelijke gecertificeerde toets
ook publiekrechtelijke juridische status te
geven.
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015
BWT 4.0
Privatiseren
• Privaat is het overhevelen van publieke diensten naar de markt.
• Dit kan door
- Uitbesteding
- Afstoting
• Van uitbesteding is sprake als de overheid een overeenkomst aangaat met
een private onderneming voor de productie van een bepaalde dienst in de
vorm van een RWT* (gecertificeerd bouwplan onder BRL)
• Van taakafstoting is sprake als de overheid taken afstoot naar de markt en
daarmee voor de overheid de verantwoordelijkheid vervalt. (bijv. Art 2.1a
uit de Wabo)
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015
*RWT is Rechtspersoon met wettelijke taak zoals autobedrijf die een APK keuring mag uitvoeren
BWT 4.0
Spoor
Dekker
Dit noemen we het spoor Dekker
Vereniging
BWT Nederland
BWT 4.0
Commissie robuuste uitvoering VROM
taken (commissie Mans)
• Kwalitatieve uitvoering van overheidstaken
• Centraliseren kennis en kunde in Regionale
Uitvoeringsdiensten
• Lokaal bestuur is opdrachtgever
(beleidsbepaler) en Uitvoeringsdienst voert
de diensten uit conform opdracht van het
lokaal bestuur.
• Minimaal het basistakenpakket (milieu) maar
voorkeur voor Wabo breed takenpakket.
Vereniging
BWT Nederland
7
BWT 4.0
Spoor
Mans
Dit noemen we het spoor Mans
Vereniging
BWT Nederland
BWT 4.0
Spoor
Mans
Spoor
Dekker
Dit gebeurt er zonder duidelijk spoorboekje!
Vereniging
BWT Nederland
BWT 4.0
Vereniging
BWT Nederland
BWT 4.0
Spoor Spoor
Mans Dekker
Er kunnen meer treinen rijden, maar……
Vereniging
BWT Nederland
De symbiose organisatievorm
Wat is de meerwaarde van private toetsing boven toetsing door
de overheid ?
• De overheid kijkt niet meer naar de bouwtechnische eisen van de
bouwaanvraag
• De leges kunnen hiermee tussen 20% en 50% omlaag
• De uitvoerende partij is geheel verantwoordelijk te ontwerpen conform
het Bouwbesluit, maar gemeente zal hier tijdens de uitvoering nog op
toezien (art 5.2 Wabo).
• Overheid blijft verantwoordelijk om bij de voorbereiding van een besluit
de nodige kennis te vergaren omtrent de feiten en af te wegen belangen,
lees risico’s (art 3.2 Awb)… Tenzij de wet hierop wordt aangepast.
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015
Wat is de meerwaarde van private toetsing en toezicht boven
toetsing en toezicht door de overheid ?
• De overheid ziet in zijn geheel niet meer toe op de technische uitvoering
van het bouwproject.
• De leges kunnen hiermee tussen 40% en 70% omlaag
• De uitvoerende partij is geheel verantwoordelijk voor uitvoering conform
de onder certificaat verleende vergunning (dat gaat verder dan
zorgplicht) en te bouwen conform het Bouwbesluit.
• Overheid blijft verantwoordelijk om bij de voorbereiding van een besluit
de nodige kennis te vergaren omtrent de feiten en af te wegen belangen,
lees risico’s (art 3.2 Awb)… Tenzij de wet hierop wordt aangepast.
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015
Wat is het risico van private toetsing en toezicht boven toetsing
en toezicht door de overheid ?
• Toetsing aan technische aspecten (Bouwbesluit) loopt vaak deels parallel
met toetsing esthetische, planologische en omgevingsaspecten.
• Privaat kunnen niet alle locatie-gerelateerde aspecten worden getoetst.
(denk aan bouwen van kantoor boven Utrechtsebaan in Den Haag)
• Is het sneller en goedkoper een plan onder certificaat te toetsen?
• De uitvoerende partijen vinden de rol van de overheid vaak ook wel een
toegevoegde waarde hebben.
- Beste klant het mag zo niet van de gemeente!
- Ik weet nu dat als ik moeite moet doen voor een aanvraag
B. de H. het niet voor elkaar krijgt een vergunning te krijgen.
Vereniging
BWT Nederland
BWT 4.0
Spoor Spoor
Mans Dekker
Er kunnen meer treinen rijden, maar……
Vereniging
BWT Nederland
Wat is de meerwaarde van het uitvoeren van BWT taken binnen
een RUD?
• Er kan meer deskundigheid worden ingezet op een bouwaanvraag.
(e.e.a. afhankelijk van het opdrachtgeverschap van het gemeentebestuur)
• Er is minder kwetsbaarheid door robuuste formatie
• Door samenwerking tussen werknemers met zelfde takenpakket kan
meer kwaliteit worden geleverd.
• Door robuuste organisatie met meer specialisten kan integrale uitvoering
op hoger niveau plaatsvinden (ketenbreed).
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015
Wat is het risico van het uitvoeren van BWT taken binnen een
RUD?
• Er is meer afstand tussen omgeving (buren, buurt, politiek) en de
toetsende overheid.
• Er is minder kennis van de specifiek lokale aspecten (planologie,
esthetische kwaliteit, volkshuisvesting, economie e.d.)
• Aan echte kwaliteit hangt een hoger prijskaartje.
• De schakel tussen bestuurlijke ambitie/prioriteit en de uitvoering wordt
zwakker.
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015
BWT 3.0
Maar waar staan we nu?
Vereniging
BWT Nederland
Privatisering werkt goed in
tijden van een groeiende
economie. Het leveren van
kwaliteit staat dan boven
lijfsbehoud.
Voorbeelden hiervan zijn
privatisering postbank, post en
energiemarkt.
Bij een krimpende economie
staat bovenaan “het overeind
houden van de zaak”!
Vereniging
BWT Nederland
Kwalitatieve centralisatie werkt in
tijden van groeiende economie. Er
is geld om de kwaliteit te betalen.
Inkomsten door hoge omzetten
maken het mogelijk kennis en
kunde te verhogen en bij te
houden.
Een krimpende economie vraagt
om het maken van keuzes. Wat
moet en wat doen we niet meer.
De kosten staan dan boven
kwaliteit.
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Hoe verdelen we de vraag ?
Vereniging
BWT Nederland
BWT lokaal
Vereniging
BWT Nederland
RUD
PRIVAAT
BWT lokaal
BWT 4.0
RUD
PRIVAAT
BWT lokaal
BWT 4.0
BWT lokaal
Vereniging
BWT Nederland
De symbiose organisatievorm
3 belangrijke wissels
• Eerste wissel: Faciliteren gecertificeerde bouwplantoets en meedenken
en meedoen in opbouw RUD’s. Hierbij al visie vastleggen voor
(ingekrompen) lokale toekomsttaken BWT.
• Tweede wissel: Fundamentele keuze. Privaat wat kan, publiek wat moet.
Hierbij voorkomen dat beide treinen op zelfde spoor komen te rijden.
• Tussen tweede en derde wissel organiseren en ervaren waar optimale
scheiding publiek en privaat ligt.
• Derde wissel: BWT 4.0 staat.
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015
Ervaringen privatisering in het buitenland
Engeland
Wales
- Aanvrager kan kiezen tussen gemeente en private toetser
- Gemeente en markt concurreren hier om clientèle
- Door deze concurrentie daalt het toetsniveau
- Gemeente vangt de ‘zwakkeren’ op.
- Sanctioneren wordt zo lang mogelijk uitgesteld
- Behoud voldoende werk gaat boven optimale kwaliteit
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
Nieuw Zeeland
- Rond 1990 totale omslag in bouwregelgeving van prescriptieve
eisen naar prestatie eisen met veel interpretatieruimte
- Vanaf die tijd ook keuze tussen private en publieke toets en toezicht
- Rond 2001 “Leaky Building Crisis” Doordat projectontwikkelaars
massaal kozen voor minder strenge private toetsers i.p.v gemeente.
- 18.000 woningen en gebouwen moesten soms geheel worden
vervangen.
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
Japan
New York
- Architecten en constructeurs mogen de wettelijke toetsing van bouw
bouwplannen aan bouwregelgeving uitvoeren.
- 2005 schandaal in de bouwsector Japan. Groot bedrijf gezwicht voor
commerciële druk vanuit aannemerij en ontwikkelaars. 71 projecten
waren niet veilig en velen daarvan zijn gesloopt.
- 2006 gelijksoortig schandaal in New York. Na uitgebreid onderzoek
kwam naar voren dat van alle in 2006 door private partijen getoetste
bouwplannen er 57% niet voldeden aan de bouwregelgeving.
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
Frankrijk
- Verplichte verzekerde garantie (soort TIS met VGV). De verzekeraar
kan inschatten wat het te verzekeren risico is. Dus verzekeraar toetst
om premie te bepalen, en houdt toezicht om te voorkomen dat er
moet worden uitgekeerd.
- Ramp Charles de Gaulle terminal. Uit onderzoek ernstige fouten in
ontwerp en tijdens uitvoering die onafhankelijk certificatiebureau (dat
namens de verzekeraar werkte) had moeten zien.
- Gaat het uit te keren bedrag de premie en de kwaliteit bepalen?
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
Frankrijk
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
Duitsland
- Bouwtoezicht deels geprivatiseerd. Constructie dient te worden
getoetst door private “prüfingenieur” die hoofdelijk aansprakelijk is
voor de door hem of haar uitgevoerde werkzaamheden.
- Voor deze vorm is gekozen omdat in Duitsland heel veel kleine
gemeenten onmogelijk alle kennis en kunde in huis kunnen hebben.
- 2006 ramp dak IJsbaan Bad-Reichenhall. Uit onderzoek bleek dat
de “prüfinginieur” en ontwerper van fouten afwisten. Zij gaven in
verhoor aan dat omdat gemeentelijk toezicht beperkt was zij deze
informatie achtergehouden hadden. Resultaat 15 doden.
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
Duitsland
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
België
- België kent geen Bouw- en Woningtoezicht.
- Je moet wel een bouwvergunning aanvragen, maar die wordt alleen
getoetst aan planologische- en omgevingsregelgeving
- België kent geen Bouwbesluit
- Bouw in feite geprivatiseerd
- Wel een zeer strengere aansprakelijkheid private partijen
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
België
- Opdrachtnemers hebben 10-jarige aansprakelijkheid die niet beperkt
kan worden. Maar er is geen verplichting om een verzekering tegen
constructieve gebreken af te sluiten.
- Opdrachtnemer is iedere bij bouw betrokkene (aannemer,
onderaannemer, architect, raadgevend ingenieurs, ontwerpers)
- Wettelijke verplichting een architect bij het bouwproces te betrekken.
Deze architect is persoonlijk aansprakelijk, en deze is verplicht een
zware beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten.
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
Dubai
Vereniging
BWT Nederland
Ervaringen privatisering in het buitenland
Dubai
- Overheid bepaald en betaald procedure (leges puur administratief)
- Building codes gebaseerd op Europese normen
- Verantwoordelijkheden gebaseerd op Arabische normen
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Ervaringen privatisering in het buitenland
Dit zijn geen “goede” voorbeelden, maar wel
relevant als er in ons land in relatie tot BWT
telkens wordt verwezen naar deze incidenten.
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
De belangrijkste vraag is !
Wat is een acceptabel risico.
27 november 2011
ZES DODEN IN VERKEER
Dit weekend kwamen zeker zes
personen om door ongevallen in
het verkeer. Ondanks rustig weer
was het diverse keren raak.
Vereniging
BWT Nederland
RUD
PRIVAAT
BWT lokaal
BWT 4.0
BWT lokaal
Voordat de wissels kunnen worden omgezet eerst:
Vereniging
BWT Nederland
De symbiose organisatievorm
Wat is het doel wat we willen bereiken ?
• Hogere kwaliteit ?
• Minder administratieve lasten ?
• Kostenreductie bouw ?
• Er als overheid niet meer van willen zijn ?
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015
Om voorgaande vragen te kunnen beantwoorden moeten
we eerst de volgende vragen beantwoord hebben !
• Wie vraagt om deze verandering?
• Voor wie doen we het ?
• Past deze verandering binnen de veranderende opgaaf in de bouw ?
• Wat willen we er voor terug ?
Vereniging
BWT Nederland
Bron: De voor- en nadelen van privatisering
van het bouwtoezicht dr. Ir. J van der Heijden
Visie VBWTN
- Snel duidelijkheid. Waar zijn we wel en waar zijn we niet van!
- Pas Mans op BWT-taken inrichten als duidelijks is welke taken
Dekker overneemt.
- Als er wordt gekozen voor hybride systeem, dan keuzes maken in
soort/type/omvang bouwwerken.
- Als er wordt gekozen voor hybride systeem, dan leges afschaffen of
legessystematiek hervormen.
- Afdeling Bouw- en Woningtoezicht transformeren naar afdeling
Omgevingskwaliteit
- Verantwoordelijkheden duidelijker positioneren (risicoanalyse)
- Faillissementswetgeving meenemen in proces (is gekoppeld aan
verantwoordelijkheden)
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015
Zijn wij tegen deze ontwikkelingen? Nee!
Maar om niet vast te komen zitten onder de brug moeten de
wissels op tijd goed staan!
Vereniging
BWT Nederland
4/9/2015