Transcript 0812 juni 2014 - Haags Straatnieuws

juni 2014 > Uiterste verkoopdatum: 2 juli 2014 > Jaargang 19 > Vaste verkoopprijs: € 2,- (waarvan € 0,65 naar de verkoper)
Heleen
van Royen
#08
Kwetsbare egotripper
WK Brazilië
Geen feest in de
favela’s
pag 16
Zeeheldenfestival
De 34ste editie
pag 22
Advertentie
Straatnieuws
#082014
De Kessler Stichting zet zich in voor mensen die sociaal
kwetsbaar zijn, in het bijzonder dak- en thuislozen, die opvang
en/of zorg en begeleiding nodig hebben. Ook ambulante hulp is
mogelijk.
De stichting beschikt over meerdere locaties in Den Haag. Al
ruim honderd jaar is de Kessler Stichting een begrip in de regio.
Als gespecialiseerde, professionele instelling stemmen we de
hulp af op de hulpvraag, behoeften en mogelijkheden van de
cliënt.
We hanteren een vernieuwende werkwijze en een motiverende,
activerende benadering, waarbij we de vaardigheden van de
cliënten vergroten, zodat zij beter kunnen functioneren in de
huidige maatschappij. Daarnaast kijken we met belanghebbende
partijen en ketenpartners continu hoe het hulpverleningsaanbod
actueel kan worden gehouden en delen we onze kennis hierover
actief.
Wilt u meer weten over de werkwijze en het
hulpverleningsaanbod van de Kessler Stichting of over de
samenwerkingen, kijk dan op de website of bel het secretariaat
via telefoonnummer 070 8 500 500.
kesslerstichting.nl
@dakloos
070 8 500 500 (24/7 bereikbaar)
> colofon
Straatnieuws wordt verkocht en mede gemaakt
door dak- en thuislozen in Den Haag, Rijswijk,
Rotterdam, Leidschendam-Voorburg, Westland,
Delft, Gouda, Zoetermeer, Wassenaar en de
Bollenstreek.
De verkopers kopen de krant in voor € 1,35 en
verkopen hem op straat voor € 2. Het verschil is
een bijdrage in hun levensonderhoud. U herkent
de Straatnieuwsverkoper aan de witte pas en
het (niet verplichte) rode hesje.
Donaties Giro 7544612
t.n.v. Stichting Haags Straatnieuws, Den Haag.
Oplage 7.450
Adres Redactie Straatnieuws
Riviervismarkt 5, 2513 AM Den Haag
Ondersteuning en Rehabilitatie
Telefoon 070 363 1821
Email [email protected]
Website www.haagsstraatnieuws.nl
Advertenties en distributie 070 363 1821
Coördinator Den Haag
Arjen Geut
M 06 1400 7082
E [email protected]
Coördinator Rotterdam
Patrick Deliën
M 06 3806 9479
E [email protected]
Hoofdredacteur Floor de Booys
Redacteur Tanya van der Spek
Eindredactie Judith Eykelenboom
Woonvoorziening
Thuisbegeleiding
Financiële begeleiding
“Straks kan ik weer zelfstandig wonen
in een eigen huisje.”
“Prettig dat onze begeleider in het begin
echt de tijd voor ons nam, wanneer dat
nodig was.”
“Mede dankzij LIMOR
heb ik mijn financiën
weer op orde.”
Medewerkers aan dit nummer:
Eva Bratanata, Christiaan Donner, Bertus Gerssen, Henriëtte
Guest, Suzanne van der Kerk, Annette van Kester, Lamelos,
Mathilde Leendertse-Venderbos, Robbert Meijntjes, Diana
Mosterd, Mylène Siegers, Suzanne Stam, Mariëtte Storm,
Wim Versluis, Arno van Vugt en Paul Waayers
Ontwerp en opmaak Marieke de Roo
Coverfoto Heleen van Royen
Druk Wegener Nieuwsdruk Gelderland
Het volgende nummer verschijnt op donderdag 3 juli 2014.
Kijk voor meer informatie op www.limor.nl
inhoud #08
3
04 INTERVIEW HELEEN VAN ROYEN
Selfies over licht, liefde, seks, vergankelijkheid en duisternis.
06 Column Robbert Meijntjes Zappakroost
04
’t NIEUWS ligt op straat
Maurice van der Toorn krijgt niets meer van de Voedselbank
07 TAXI Assepoester
08 TREND Roze ouderen
Ze zijn opgegroeid in een tijd dat homoseksualiteit een groot
taboe was en hebben nu zorg nodig. In reguliere bejaardenhuizen
08
worden ze gepest. In Den Haag en Rotterdam zijn speciale
woon/zorg initiatieven voor roze ouderen.
10 Terug naar de Stad Muizen
STRAATTEKST Urban by nature
11 WERKPLAATS De bieren van Kompaan
12 TIJDSBEELD 1925
14 REPORTAGE WK maakt mensen dakloos – geen feest in de favela’s
17 BAGAGE van hockeymeisjes Ana en Mira
18 CULTUUR Simonne van Gennip ‘Een foutje in mijn hoofd’
De Haagse journaliste schreef een boek over de hersenbloeding die ze op haar
34-ste kreeg. Ze was toen zeven maanden zwanger van haar eerste kind.
20 GODENSPIJS BBQ met mojo-varkenshaas en courgettes
21 CRYPTO Puzzel, win en kies als prijs uit drie geweldige boeken
22 ZEEHELDENFESTIVAL alles over dit intieme buurtfeest
24 KAASHELD EN POEPHOOFD Selfies
Het verhaal
4
interview heleen van royen
Straatnieuws
#082014
De veerkracht van
Heleen van Royen
Ze heeft depressies, maar schrijfster Heleen van Royen viert het leven vol
overgave. ‘Ik ben natuurlijk een keer opgenomen geweest en ik heb me toen
wel gerealiseerd dat ik heel erg geluk had. Ik had op straat kunnen belanden.’
tekst Tanya van der Spek foto’s Heleen van Royen
foto Mylène Siegers
> Tot en met 6 september is in het
Letterkundig Museum te Den Haag
de fotoexpositie Heleen van Royen:
Selfmade te zien. Tweehonderd zelfportretten, 'selfies' en het bijbehorende
fotoboek zijn verdeeld in vijf thema's:
licht, liefde, seks, vergankelijkheid en
duisternis. Er is naakt te zien, maar ook
verdriet. Tiptop glamoureus opgemaakt
en net wakker, zonder make-up, moe
en chagrijnig. De meningen zijn, zoals
altijd bij La Royen, verdeeld. De één
vindt het narcistisch, plat en ordinair.
De ander, zoals de bekende fotocriticus
Hans Aarsman, die ook het voorwoord
in het boek schreef, zegt dat je als
kijker je oordeel even moet uitstellen.
Hij noemt de collectie: “Een strijd van
een vrouw die nietsontziend wil zijn.
Niet ten koste van anderen, hoogstens
ten koste van zichzelf. Ze toont zichzelf
zoals ze is, een vrouw van 49.” Dapper,
vindt hij het. Van Royen zelf ziet wel
een overeenkomst met het schrijverschap. "Schrijven is iets vastleggen in
woorden en fotograferen is iets vastleggen in beeld. De foto's vertellen, net als
Heleen van Royen tijdens de opening van haar
tentoonstelling Heleen van Royen: Selfmade in
het Letterkundig Museum te Den Haag
een roman, een verhaal. Zelfportretten
zijn van alle tijden. Ik begon ermee
voor een minnaar op afstand, ik wilde
zelf ook mijn vergankelijkheid vastleggen. Het werden er steeds meer tot ik
een verzameling had." Iedereen maakt
tegenwoordig selfies en daarmee is het
de schrijfster gelukt om een tijdsbeeld
te vangen. Ze werd nog beschuldigd van
plagiaat, fotografe Hester Scheurwater
zou haar volgens Hugo Borst zijn
voorgegaan. En zo was er twee maanden voor de expo een relletje geboren
wat de nodige publiciteit verwierf.
“Schrijven is lijden, promoten is pret”
is een gevleugelde uitspraak van Van
Royen.
Gêne
Van Royen lijkt een soort gêne te
missen dat de meesten wel hebben.
Toen ze aan de vooravond van haar
expositie bij De Wereld Draait Door
aanschoof, merkte presentator Matthijs
van Nieuwkerk op dat de hele studio
verlegen was geworden nadat de
schrijfster vol overtuiging vertelde dat
ze sperma mooi vond. Tenminste, vóór
het waterig wordt omdat de zaadcellen
dan sterven. De aanleiding was een
paar foto's waar ze druppels in haar
haar en op haar jurk heeft. “Voor mij
is dat een beetje raar dat mensen er zo
heftig op reageren," vertelt ze zittend
op een kubus met haar eigen beeltenis
erop in haar expositieruimte. "Ik had
het ook helemaal niet door dat ze er
stil van werden. Ik meen dat oprecht,
ik vind dat echt. Ik ben juist verbaasd:
valt het jou dan nooit op dat het een
mooie substantie is? Je hebt maar één
lichaam. Iedereen doet zó moeilijk over
zijn lichaam. Ik begrijp daar echt niets
van. Je hebt je lichaam, seksualiteit,
genot en lust. Je bent niet alleen mens,
je bent ook dier. En je mag ook een dier
zijn en iets doen met wat de biologie en
de natuur ons gegeven hebben. Daar is
niets mis mee."
Heftig wordt ook gereageerd op de foto
waar Heleen een tampon uit haar vagina trekt. Maar als je erover nadenkt,
aldus criticus Aarsman, is dat voor een
vrouw van 49 een heuglijk moment.
Er zit nog bloed op, dus de overgang
is nog op afstand. Van Royen: "Het is
niet zo dat ik denk: wat zal ik nu weer
eens voor taboe doorbreken. Blijkbaar
is het zo dat wat ik doe mensen heel
erg raakt, terwijl het voor mij natuurlijk
is. Ik doe het intuïtief. Ik maak gewoon
wat ik wil maken."
Stout
Eerder kreeg Nederland rode oortjes
van het feit dat Heleen een open huwelijk had met televisiepresentator Ton
van Royen en er dus minnaars naast
had. Ook het boek Stout ('Over flirten,
succes, macht, lingerie en erotiek')
dat ze in 2007 uitbracht met lingeriekoningin Marlies Dekkers en haar
Parool-column in 2004 waarin ze publiceerde dat de toenmalige Amsterdamse
wethouder Rob Oudkerk prostituees
bezocht en drugs gebruikte, genereerden veel publiciteit. Vriendin Dekkers
zei in het NRC: “Heleen is strijdbaar, ze
zegt dingen die mannen niet durven te
zeggen, ze heeft zoveel lef dat ze een
Jeanne d’Arc van vrouwenemancipatie
5
Straatnieuws
#082014
is.” Dat bewijst Van Royen nu met haar
expositie. Ze hoeft ook niet zo nodig bij
het hoogstaande literaire kringetje te
horen, liever heeft ze dat zoveel mogelijk vrouwen, ook lager opgeleide, genieten van haar erotisch getinte boeken.
Inmiddels heeft ze dan ook 1,7 miljoen
boeken verkocht en 75.500 volgers op
Twitter.
Gelukkige huisvrouw
Heleen debuteerde in 2000 met het
autobiografische De gelukkige huisvrouw. Het ging over haar postnatale
depressie, psychose en opname. Er werd
een toneelstuk van gemaakt en in 2010
een speelfilm met Carice van Houten.
Hierin komt de zelfdoding van Van
Royen's vader voor. Toen ze dertien jaar
oud was pleegde haar vader zelfmoord
door zich in de Sloterplas te verdrinken.
Bij haar expositie hoor je haar stem
op een bandje door de ruimte. Ze zegt
dingen als: “Er is ooit iets verschrikkelijk misgegaan, waardoor mijn bodem
bestaat uit pijn. De somberte zet me
soms zo klem, dat ik geen bomen meer
zie, maar mogelijkheden tot verhanging.” Oorspronkelijk waren dit teksten
voor in het boek, maar ze besloot alles
in het boek aan de verbeelding van de
kijker over te laten en niets in te vullen. Iedere week wordt er een foto van
de expositie geveild via internet, om
de drukkosten van de foto's terug te
verdienen. De oorspronkelijke, bijbehorende tekst zet ze dan op Twitter. Bij
een foto waarop ze in bad ligt, onder
water met de ogen dicht, staat: “Je
kon goed zwemmen. Ik heb me vaak
afgevraagd hoe je het hebt gedaan. Een
psychiater vertelde me dat een mens
zichzelf alleen kan verdrinken als er
sprake is van een diepe doodswens.
Heeft de uitvoering van jouw wens mijn
levensdrift verergerd?”
Depressies
Van Royen leidt aan depressies. Had zij
in plaats van zo succesvol te zijn ook
verslaafd of dakloos kunnen raken,
denkt ze? "Ik ben natuurlijk wel een
keer opgenomen geweest en ik heb
me toen wel gerealiseerd, dat ik heel
erg geluk heb gehad", zegt ze. "Het had
inderdaad helemaal fout kunnen aflopen. Gelukkig ben ik niet verslavingsgevoelig en ben ik niet van de drugs
of de drank. Ik heb een behoorlijke
veerkracht. Maar dakloos, ja het had
wel gekund. Er zijn zoveel mensen met
een psychiatrische achtergrond die op
straat belanden. Het is wel door mijn
‘Het is mijn heilige
plicht om het leven
te vieren’
hoofd geschoten. Ik denk dat veerkracht
het sleutelwoord is. Ik herstel heel
goed. Dat zit nu eenmaal in me, daar
heb ik geluk mee. Ik krabbel weer op.
Ik ben gedreven. Als kind schreef ik
ooit een gedichtje: 'Ik ben net een veer.
Hoe dieper je me indrukt, des te hoger
spring ik'." Ze doet voor hoe ze een
denkbeeldige veer neerdrukt, en dan
omhoog: “Poing!”
"Als ik heel erg naar beneden ga, spring
ik wel weer omhoog. Uiteindelijk ben
ik meer een optimist dan een pessimist." Ze is even stil en kijkt om zich
heen naar haar expositiefoto's. En dan
zegt ze: "Als je het serieus wilt weten,
als je het hebt over straat: dit alles,
mijn werk, houdt me van de straat. Ik
kan gewoon iets met mijn hoofd, mijn
hersenen, mijn lichaam, ik wil er iets
van maken. Dat is wat mij bezighoudt,
wat me vrolijk en actief houdt. Ik geloof
echt: dat geeft mijn leven zin, dit is wat
ik kan, wat ik doe. Ik kan schrijven en
dit kan ik blijkbaar ook." Ze wijst om
zich heen. Het volgende wat we van de
'auteuse' zoals ze zich noemt gaan zien,
is een verfilming van haar boek De ontsnapping met Isa Hoes in de hoofdrol.
Levensdrift
Heleen van Royen heeft, zoals ze zegt,
een grote levensdrift. In de expositie en
het boek zie je hoe ze leeft. Een villa in
zonnig Portugal, met een zwembad en
een hottub. Niet in het boek maar veelvuldig in de media is te zien hoe verliefd ze is op haar Rigby-drummer Bart
Meeldijk (28). Pikant detail: zijn medebandlid Rory de Kievit heeft verkering
met Heleen's 21-jarige dochter Olivia.
Gaat ze als sterke, gescheiden vrouw
nu ook weer haar meisjesnaam 'Kroon'
aannemen? Ze kijkt verrast, alsof ze de
optie nooit heeft overwogen. "Néé. Nee,
want mijn kinderen heten ook zo," geeft
ze als argument. De villa in de Algarve
in Portugal die ze tien jaar geleden met
haar ex Ton kocht, staat te koop. "Ik zit
als een prinses in een groot paleis," zegt
ze. Al haar dierbaren, haar kinderen en
haar minnaar verblijven in Nederland.
Dus ze wil eigenlijk zelf ook terugkeren.
Naam Helena Margaret
ha van Royen-Kroon
Geboren 9 maart 1965
Studie Journalistiek
in Utrecht
Loopbaan Debuut in
2000 met De gelukkig
e
huisvrouw (ruim half
miljoen exemplaren),
daarna o.a. Godin va
n de jacht,
De ontsnapping en De
mannentester.
Verfilmingen De geluk
kige huisvrouw
met Carice van Houte
n, De Ontsnapping
met Isa Hoes.
Privé Dochter Olivia
(21), zoon Sam (17),
gescheiden van tv-pre
sentator Ton van
Royen, relatie met Rig
by-drummer Bart
Meeldijk (28).
Hobby Borden verzame
len.
Favoriete boek De ka
art en het gebied
van Michel Houellebe
cq
Want 'heel erg pret maken en leven met
de mensen die heel dichtbij staan' zijn
het meest belangrijk voor haar. En tot
die tijd geniet ze van de Portugese zon.
"Het leven is maar kort. Er is zoveel
ellende op de wereld, dat is sowieso te
veel om te dragen voor een persoon. Ik
kan me daar goed aan onttrekken en
me in mijn eigen wereld terugtrekken.
En op het volgende moment ben ik aan
het werk en probeer ik dat zo goed mogelijk te doen. Mijn werk en deze tentoonstelling vind ik een viering van het
leven. Of een ontsnapping aan de dood,
die steeds dichterbij komt. Dat probeer
ik te laten zien. Ik ben een optimist
in hart en nieren. Ik voel het als mijn
heilige plicht om het leven te vieren."
6
column robbert
't nieuws ligt op straat
Straatnieuws
#082014
taxi
Straatnieuws
#082014
7
> In de taxi met Arno van Vugt. Verhalen van bijzondere ritten in Den Haag.
De wereld
van
Robbert
Lees over de
opmerkelijke situaties
waarin schrijver
Robbert Meijntjes
verzeild raakt.
Zappakroost
We zijn allemaal anders. Lang of kort,
wiskundig aangelegd of een sociaal dier. In
een wereld die ons steeds meer uit elkaar
drijft door toenemende paranoia zijn er
weinig middelen om ons nog echt met
elkaar verbonden te laten voelen. Muziek
kan dat wel. Muziek weet zich als een
naald door onze bellen heen te prikken.
Vorige week sprak ik met Daniël. Een man
die ik al jaren ontzettend respecteer, maar
nooit lang mee heb gesproken. Die avond
kwam het gesprek echter uit op Zappa.
En Frank Zappa is een genre op zich. Met
62 uitgebrachte albums, en nog eens 37
postuum, heeft hij een allesomvattend
oeuvre gecreëerd. Daniël en ik hebben een
lange avond gevuld met verrukte Zappaverhalen. Het bijzondere verhaal van Ilse
spande de kroon.
Ilse was een meisje dat ik nog nooit eerder
had gezien. We liepen elkaar tegen het
lijf bij de bar tijdens een concert. Er was
direct een vonk. Ze vroeg me waar ik zoal
naar luisterde. Haar ogen werden groot
bij het horen van de maestro’s naam. Ilse
vertelde hierop over de dag van haar
geboorte. Op zich niet zo bijzonder, want
dat worden we allemaal. Het grote verschil
was dat Ilse ter wereld is gekomen in
evenementenhal Ahoy, en dan wel in 1980,
achter de schermen tijdens een Frank
Zappa concert. Ilse, zichtbaar trots op
haar eigen geboorte, liet me een polaroid
van haar als pasgeboren baby zien, in
de armen van een zeer montere Frank
Zappa, als bewijsmateriaal. Haar moeder,
zichtbaar uitgeput in een van de hoeken,
straalde van oor tot oor. Kort daarna
kwam ons contact tot een einde. Want
Ilse had een vriend. Ze liep weg, keek nog
een keer om en verdween in de menigte.
Mensen hebben elkaar meer te vertellen
dan we denken.
Circa 200.000 kinderen in Nederland leven in
armoede. Het aantal kinderen dat opgroeit in
bijstandsgezinnen is sinds 2009 met meer dan tien
procent gestegen. Kinderen in Rotterdam en Den
Haag zijn het slechtst af.
Volgens het rapport Kinderen in Tel 2014 leven 197.000
kinderen onder de armoedegrens. Met het rapport
willen verschillende organisaties, die zich samen hebben
gevoegd in het Kindercollectief, aandacht vragen voor
de erbarmelijke toestand waar sommige Nederlandse
kinderen in leven. "We kregen vorige week een noodkreet
binnen van een moeder met vier kinderen die geen
pakketten meer kreeg bij de voedselbank", vertelt Aloys
van Rest van het Kinderrechtencollectief. "Het is al erg
dat die voedselbanken bittere noodzaak zijn, het wordt
nog erger als die niet meer helpen. Wie bekommert zich
dan om die vier kinderen, om hun basisrechten? Zover
zijn we in Nederland afgezakt."
Het collectief wil dat gemeenten een zogenoemd
minimum-kinderpakket samenstellen. "Met
basisbehoeften voor kinderen, zoals zwemlessen, een
bibliotheekpasje, toegang tot lokaal openbaar vervoer en
deelname aan sportclub of muziekles."
Buurtmannen aan de slag
in de Wagenstraat
Een groep cliënten van het Leger des Heils en het
Sterhuis gaat de komende tijd aan de slag in de
Haagse Wagenstraat.
De Buurtmannen gaan eind deze maand aan de slag in
de Wagenstraat. “Ze gaan vegen, muren schoonmaken,
rotzooi opruimen. Kortom er alles aan doen om de
straat weer netjes te maken én te houden”, vertelt
Anneke Verhagen, afdelingsmanager daklozenopvang
Wagenstraat. Mogelijk komt er ook een openbaar toilet
in de Wagenstraat om het wildplassen tegen te gaan en
een fietsenstalling. “Als die voorzieningen er inderdaad
komen, dan zou er mogelijk ook een taak zijn weggelegd
voor de Buurtmannen om schoon te houden en op te
letten dat alles goed gaat”, vertelt Anneke. Sinds een
aantal weken is de dagopvang van het Leger des Heils in
de Wagenstraat wegens verbouwing dicht. De daklozen
worden nu opgevangen in de Binckhorst. Er rijdt ieder
heel uur een pendelbus naar de Binckhorst. Opstapplaats
is voor het Haagse Filmhuis. “Er wordt wel gebruik van
deze service gemaakt, maar veel minder dan we dachten.
Veel mensen blijven toch liever in de stad hangen.” Op 30
juni is de dagopvang in de Wagenstraat weer open.
foto Posthoorn
foto Suzanne van der Kerk
Kinderen in armoede
Help Maurice de zomer door
Drie jaar kwam Scheveninger
Maurice van der Toorn wekelijks bij
de Voedselbank. Eind mei voor het
laatst. Niet omdat hij de voedselhulp
niet meer nodig heeft, maar omdat
na drie jaar geen pakketten worden
verschaft.
“Dat komt omdat de meeste mensen na
drie jaar wel uit de schulden zijn, maar
ik ben helaas nog niet schuldenvrij
omdat ik nooit in aanmerking ben
gekomen voor schuldsanering. Hij is
niet de enige. In de Haagse praktijk
worden meer aanvragen geweigerd dan
geaccepteerd. “Wanneer een cliënt 3
jaar gebruik maakt van de voedselbank,
dan nemen we altijd contact op met
de hulpverlener om te kijken hoe de
situatie op dat moment is. Samen
bespreken we dan of cliënt zelfstandig
verder kan of toch nog langer geholpen
dient te worden”, vertelt Brenda Roos
van de Voedselbank Haaglanden. Over
het specifieke geval van Maurice van
der Toorn doet ze geen uitspraken.
Maar ze geeft wel aan dat het aantal
pakketten beperkt is en de aanvragen
toenemen. Er moet dus worden
geselecteerd. “We moeten op een
gegeven moment echt heel kritisch
kijken aangezien er steeds weer een
nieuwe groep nieuwkomers voor de
voedselbank is, die ook dringend
ondersteuning van de voedselbank
nodig heeft.” Maurice van der
Toorn begrijpt dat wel en neemt de
Voedselbank niets kwalijk. “Dankzij
hun steun heb ik drie jaar goed kunnen
eten. Veel gezonder dan ik voorheen
zelf at want er zaten groenten in die
pakketten. Ik weet nu hoe ik die klaar
moet maken.” Hoe het voor hem verder
moet, weet hij even niet. “Ik heb nog
een voorraadje blikken en daarna
moeten we maar even zien.”
Iedereen die Maurice van der Toorn
wil helpen met blikken of juist verse
producten, kan zich melden bij de
redactie van Straatnieuws! Wij
zorgen dan dat het eten bij Maurice
terecht komt.
Mail: [email protected]
Telefoon: 070 363 18 21.
Assepoester
Bij het Appeltheater stapt een jonge vrouw met het syndroom van Down in. Ze
heeft met haar collega's van de sociale werkplaats een toneelstuk voor vrienden
en familie opgevoerd. Ik verheug me op de rit. Verstandelijk gehandicapten zijn
namelijk - samen met kinderen - mijn favoriete passagiers. Ze zijn onschuldig,
oprecht, altijd erg lief en een absolute verademing vergeleken met de dronken
en doorgesnoven agressievelingen die ik regelmatig vervoer.
tekst Arno van Vugt foto Suzanne van der Kerk
> “Verliep de voorstelling goed?”
vraag ik belangstellend aan de als
Assepoester verklede vrouw. Ze reageert anders dan ik verwacht. “Waarom
zou het niet goed zijn gegaan?” antwoordt ze kribbig. “Denk je dat ik geen
toneel kan spelen of zo?” Verwonderd
kijk ik naar rechts. Assepoester staart met haar armen over elkaar geslagen boos voor zich uit. Minutenlang wordt
er niet gepraat en denk ik koortsachtig
na over wat ik fout heb gezegd. Dan
pakt ze plotseling een zak chips uit
haar tas. Bij het openen valt de helft
van de wokkels op de vloer. “Maakt niet
uit joh!” zeg ik glimlachend terwijl ik
haar een plastic tas geef. “Pak aan, hier
kun je ze instoppen.” Ze pruilt en schudt
haar hoofd. “Ik doe alleen dingen als
het mij iets oplevert. Wat krijg ik als ik
dit opruim?” Mijn mond valt open van
verbazing. Mijn passagiere weigert de
boel op te ruimen.
Rondjes
In plaats daarvan pakt ze een wokkel
uit de zak en houdt ze hem een paar
seconden voor mijn neus. “Oeps,” zegt
ze terwijl ze het chipje opzettelijk laat
vallen. Verbijsterd en met een vloer vol
wokkels neem ik de afslag Nootdorp.
Daar dient het volgende probleem zich
aan. Assepoester woont in een nieuwbouwwijk die niet in mijn navigatie
staat. “Weet jij hoe we van hier bij jouw
huis komen?” vraag ik zo vriendelijk
mogelijk. Ze knikt. “Natuurlijk weet ik
dat. En voor tien euro wil ik jou dat
best vertellen.”
Nu weet ik me echt geen raad meer
met de situatie. Ik word geterroriseerd
door een mongoloïde, gemene, treiterende, berekenende en opvallend
goed articulerende Assepoester en sta
volkomen machteloos. Besluiteloos rijd
ik bijna twintig minuten door Nootdorp.
Dan - als ik op het punt sta de politie
in te schakelen – verbreekt Assepoester
de impasse. Ze kijkt op haar horloge en
zegt: “Goede tijden slechte tijden begint
over vijf minuten. De volgende naar
rechts en we zijn er.” Ik vloek inwendig
omdat ik hier al verschillende keren
ben langsgereden. Ze heeft me rondjes
laten rijden!
‘Mispoes!’ gniffelt
ze vals’
Fooi
Hoewel de rit vooraf is betaald, pakt
mijn kwelgeest haar portemonnee
voordat ze uitstapt. “Mijn ouders geven
me altijd een fooi mee voor de chauffeur,” zegt ze ineens poeslief. “Hier,
deze euro is voor jou.” Enigszins verrast, maar vooral opgelucht over het
goede einde van de bizarre rit steek ik
mijn hand uit om de euro in ontvangst
te nemen. Wanneer mijn vingers zich
om het muntstuk willen sluiten, trekt
Assepoester haar hand echter plotseling
terug. “Mispoes!” gniffelt ze vals. “Dacht
je nu echt dat ik jou een euro zou geven
als ik hem ook - zonder dat mijn ouders
het ooit te weten zullen komen - in
mijn spaarpot kan stoppen? Geloof je
soms ook nog in sprookjes?” Gillend van
de pret stapt ze uit de auto. Ik kijk haar
sprakeloos na.
8
trend roze ouderen
Straatnieuws
#082014
In de zomer zoeken homo’s en lesbo’s elkaar op tijdens jaarlijkse festivals als
Roze Zaterdag, Midzomergracht en de Amsterdam Pride. Voor roze ouderen blijken wekelijkse bijeenkomsten broodnodig, ze vereenzamen makkelijk tussen de
hetero’s.
tekst Tanya van der Spek foto's Diana Mosterd
Gay & oud, niet
altijd out & proud
u Reuring in een ruimte van het
Humanitas-Bergweggebouw in
Rotterdam: zo’n 25 ouderen zitten in
een grote kring geanimeerd te kletsen.
Bij de dampende koffie wordt vandaag
kersenvlaai geserveerd, met een rozemet-witte-stippenservet, want Hans
is 75 jaar geworden. Achter de piano
begeleidt hij Er is er één jarig en hij
springt op met zijn armen in de lucht
bij het ‘Hoera!’
“Eerst doen we altijd een rondje hoe het
met iedereen is en daarna praten we
gezellig bij,” legt bezoekster Jeannette
Prins (63) uit. “Om half vijf begint het
happy hour en vaak eten we daarna
samen.” Elke vrijdagmiddag gaat ze op
de fiets naar de wekelijkse bijeenkomst,
die ze ‘een krent uit de pap’ noemt. De
aanwezigen hebben één overeenkomst:
ze groeiden op in een tijd dat homoseksualiteit taboe was. Ans (86), ook
aanwezig, vertelt hierover in het boek
Stormachtig Stil, levensverhalen van
roze ouderen (2013). Halverwege de
veertig werd ze verliefd op de kleuterjuf
van haar zoontje. “Ik vond het vreselijk
en dacht echt dat er iets goed mis met
me was. Ik vroeg mijn huisarts om
hulp, of hij me geen pil kon geven.”
Dreigbrieven
Nederland telt ongeveer 400.000 roze
vijftigplussers – homoseksueel dus.
Ruim 150.000 daarvan zijn boven
de 65 en ruim 38.000 boven de 80.
Slechts 54% is hierover open tegen hun
zorgverleners. Het Sociaal Cultureel
Planbureau heeft geconcludeerd dat
ruim 90% van de Nederlanders weliswaar zegt homoseksualiteit te accepteren, maar tegelijk wijst 40% openlijke
uiting ervan af. Oftewel: “Ik heb er geen
problemen mee, maar ik hoef het niet
te zien.” Die houding zorgt ervoor dat
veel homo’s en lesbo’s in het dagelijks
leven het gevoel hebben dat ze op hun
tellen moeten passen. Ouderen meer
dan jongeren, want die zijn afhankelijker en kwetsbaarder. Het komt voor
dat een oudere in zijn woning geen foto
neerzet van zijn overleden geliefde of
tegen de thuishulp liegt dat het zijn
broer is. Het netwerk van roze ouderen
is vaak minder stevig. Vrienden overlijden, met de familie is misschien geen
contact meer door hun levensstijl en
aansluiting vinden bij leeftijdgenoten is
lastig. Die willen er niets van weten of
vooral over kleinkinderen praten, terwijl de roze oudere die niet altijd heeft.
Wie zich eenzaam voelt en zich niet
kan uiten over zijn leven, kan depressief raken. Gezondheid en mobiliteit
kunnen flink teruglopen, inkomsten
worden minder. Ook is er pestgedrag.
Er is een geval bekend waarbij een
81-jarige vrouw in het verzorgingshuis
dreigbrieven en –telefoontjes ontving.
Een ander heeft voortdurend het gevoel
dat er wordt geroddeld. En het verplegend personeel? Dat gaat er meestal
automatisch van uit dat senioren heteroseksueel zijn.
Goed gebekt
Roze ouderen hebben vaak een kleiner
netwerk. Per 1 januari 2015 vergoedt
de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten) alleen nog de zwaarste,
langdurige zorg. Gemeenten regelen
dan de lichtere vormen van zorgvraag
via de Wmo (Wet maatschappelijke
ondersteuning). Wonen en zorg worden
gescheiden en de overheid wil dat
mensen langer zelfstandig blijven en
vaker een beroep doen op hun omgeving: mantelzorg. “We houden ons hart
vast, want we horen dat de angst onder
veel ouderen leeft,” vertelt Manon
Linschoten (44) van COC Nederland.
Ze is projectleider van het Consortium
Roze 50+, een samenwerking tussen
de vier belangrijkste nationale orga-
nisaties op het gebied van ouderen en
homoseksualiteit: COC, ANBO, Movisie
en Vilans. “Wat als die mantelzorgers
er simpelweg niet zijn? Een van onze
ambassadeurs in Groningen heeft een
man ontmoet die nu regelmatig naar
het ziekenhuis moet vanuit de provincie
naar de stad. Hij heeft kind noch kraai
en de buren vinden hem een rare man.”
Jeannette Prins, nu gezellig keuvelend
bij de Roze Salon in Rotterdam, heeft
ook zo’n ervaring achter de rug. “Ik lag
in het ziekenhuis voor mijn been toen
ze me vroegtijdig naar huis wilden
sturen. Maar ik heb geen kinderen en
mijn broer is bijna 70 en woont in ZuidLimburg. Ik zei: ‘Het avondeten is koud
is eer hij bij me is!’ Daarop zeiden ze:
‘Dan moeten uw buren u maar helpen.’
Mijn buren zijn hulpvaardig, maar je
wilt ze natuurlijk tot niets verplichten.
Gelukkig ben ik goed gebekt en kon
ik daardoor langer in het ziekenhuis
blijven.”
Roze loper
Roze ouderen moesten vroeger al
veerkrachtig zijn en stellen zich ook nu
proactief op. Her en der in het land zijn
‘We houden ons hart
vast als senioren langer
thuis moeten wonen’
initiatieven om roze woongroepen te
realiseren. Particulier met ingekochte
zorg of als afdeling in een bestaand
verzorgingstehuis. In Den Haag heet
het initiatief ‘La Vie en Rose’. Er staan
22 mensen op de ledenlijst en 62 op
de wachtlijst. Op twee plekken zijn al
woongroepen: in Wagenhage aan de
Wagenstraat wonen vier homomannen en in de serviceflat Haghesteyn
aan de Waldeck Pyrmontkade drie. De
gemeente zoekt ook naar een geschikt
pand voor roze ouderen. In Rotterdam
is het nooit van de grond gekomen.
Stichting Homeless die zich ermee
bezighield, heeft zichzelf opgeheven.
“Dat komt doordat er behoefte was aan
sociale huurwoningen en er alleen te
dure koopwoningen konden worden
gerealiseerd,” zegt een woordvoerder
van COC Rotterdam. Bij HumanitasBergweg, waar de Roze Salon plaatsvindt, worden 6 van de 195 woningen
bewoond door roze ouderen, maar niet
in een aparte vleugel.
Dankzij internet en bijeenkomsten bij
bijvoorbeeld COC’s, weten ze elkaar
te vinden. Het contactgedeelte van
de website van Roze 50+ heeft 4500
geregistreerden. In Den Haag is sinds
een maand ook Roze Inloop, elke eerste en derde vrijdag van de maand
om 15.00 uur bij Woonzorgcentrum
Wijndaelercentrum aan de Catharina
van Rennesstraat. In Amsterdam is
jaarlijks de Grey Pride. Roze 50+ heeft
ambassadeurs door het hele land die
zichtbaar zijn en een oogje in zeil
houden. Om de zoveel jaar houdt Roze
50+ een belweek waarin ouderen en
mensen uit hun omgeving ervaringen
kunnen doorbellen. En sinds 2008
bestaat de prijs ‘Roze Loper’ die wordt
uitgereikt aan zorginstellingen en thuishulpbureaus die aandacht besteden aan
homoseksualiteit en daardoor positief
door de officiële ‘tolerantiescan’ komen.
Er zijn er al 95 uitgereikt en zelfs al
één in het buitenland. Ze zijn te vinden op de website rozezorg.nl. Manon
Linschoten merkt op dat het ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
zich welwillend opstelt. “Iedereen kan
zich wel wat voorstellen bij eenzame
ouderen.”
Stormachtig Stil
Wie zich op geheel eigen wijze inzet
voor de doelgroep, is Eveline van de
Putte (48) uit Den Haag. Vorig jaar
verscheen haar boek Stormachtig Stil
waarvoor ze 27 roze ouderen fotografeerde en interviewde over hun
levensverhaal. “Nu ben ik op tournee.
In iedere provincie bezoek ik twee
zorginstellingen om te vertellen en
voor te lezen. Soms neem ik één van de
geïnterviewden mee.” Haar optredens,
waar soms wel honderd man publiek
zit, maken veel los. “Er is verbazing,
ontroering, stilte. Meestal komen de
ontboezemingen één op één in de pauze
of na afloop, maar soms springt iemand
in het publiek spontaan op en roept
‘Mijn dochter!’ als ik vraag of ze iemand
kennen die homoseksueel is.” Van de
Putte wil niet alleen roze ouderen
emanciperen, maar ook homoseksuele kinderen van senioren die soms
gek worden aangekeken door andere
bewoners.
In haar boek staan ontroerende verhalen. “Ik ben geschrokken van het
verborgen verdriet. Toen deze mensen
jong waren, durfden ze niets te zeggen. De boodschap ‘Je bent gek, ziek en
slecht’ blijft de rest van je leven in je
lijf en je hoofd zitten. Een vrouw zei: ‘Ik
hoor het ze nog zeggen.’ Tot 1973 werd
het als psychische stoornis gezien. Het
was vroeger strafbaar. Mensen werden opgepakt en ontslagen. Ik hoorde
van verplegend personeel over een
vrouw in een verpleeghuis die elke dag
bezoek kreeg van haar vriendin. Pas
na haar dood ontdekte het personeel
dat het haar partner was geweest. Ze
zeiden: ‘Hadden we het maar geweten,
dan hadden we haar betrokken bij de
zorgplannen en activiteiten.’ Maar de
vrouwen hebben het dus niet durven
zeggen. Dat mag niet meer voorkomen,
vind ik. Liefde is een recht en een basisbehoefte van iedereen. Als je je hart
niet kunt volgen omdat een ander het
een ziekte vindt, is dat het ergste wat
er is. Dat idee maakte mij nog fanatieker om door te gaan.”
Woelige week
In de Roze Salon gaat het rondje hoe
het met iedereen is verder. Ron (76)
vertelt dat hij een paar weken niet is
geweest omdat hij onderweg naar de
bioscoop een hartstilstand kreeg. Hij
heeft nu een pacemaker. De groep is
onder de indruk. Dik (75) is naar toneel
geweest, Rob (72) vertelt dat hij bezoek
had van zijn zoon, dat hij innig heeft
gestijldanst met een knappe man en
dat hij zich gaat inschrijven om hier bij
Humanitas te wonen. Ans (86), die in
het boek Stormachtig Stil staat, vertelt
met glimmende oogjes dat ze een ‘woelige’ week heeft gehad. “Vanmorgen
heb ik koffie met een neutje gedronken
met de mensen in mijn flat, dat contact
moet je toch een beetje bijhouden.
Verder ben ik naar een festival geweest
en daar zat ik muziek te luisteren naast
een leuk vrouwtje. We hadden de hele
tijd onze armen om elkaar heen. Het
was de dag van mijn leven! Helaas ben
ik vergeten haar adres te vragen.”
www.rozezorg.nl
www.roze50plus.nl
evelinevandeputte.com
Bij het cryptogram kunt u
een exemplaar van het boek
Stormachtig Stil winnen.
10
column
straattekst
Straatnieuws
#082014
werkplaats kompaan bier
Straatnieuws
#082014
11
> Sleutelen, schaven, (bij)spijkeren. In deze rubriek bezoeken Paul Waayers en Bertus Gerssen werkplaatsen waar oude ambachten herleven.
In 2010 kregen Jasper Langbroek en Jeroen van Ditmarsch een woest, schuimend plan:
een eigen Haagse brouwerij. Dat ging niet zonder slag of stoot. Na veel experimenteren
kwam het toch zover. Kompaan nr. 20 zag op 1 april 2012 het levenslicht. Den Haag
had zijn eigen biertje.
tekst Paul Waayers foto’s Bertus Gerssen
Terug naar de stad
Verhalen van een ex-vinexwijkbewoonster
Muizen
Het begon vorige zomer met één muis
in de keuken. Hij knaagde wat aan
het oud papier en rende dan weer snel
naar zijn holletje achter de ijskast.
Geen probleem, vond ik. Wist ik veel
dat als je één muis denkt te zien, het
er dan altijd meer zijn. Muizen komen
nooit alleen. Dat vertelde de mevrouw
in de dierenwinkel me, waar ik een
grote fles vergif kocht. De maiskorrels
waren de volgende dag schoon op, het
gif lag er nog. Dan maar muizenvallen.
Met pindakaas en spek. ’s Nachts werd
ik wakker van een klap. Ik stoof mijn
bed uit om de vangst te zien. Maar
ik zag de muis nog net achter de
kast verdwijnen. Met een stuk spek.
Ik begreep dat het zo gemakkelijk
nog niet was om van de muizen af
te komen. En ondertussen was de lol
er ook wel vanaf. Ze vraten alles aan
wat los en vast zat. Zelfs de kransjes
in de Kerstboom. Nooit geweten dat
muizen van chocolade houden. Ik
wist ook niet dat ze incontinent zijn
en een spoor van urine door het huis
trekken. Het begon te ruiken. Ik belde
Rentokil. Er kwam een meneer – een
huurmoordenaar in pak – langs die met
een zaklantaarn in alle hoeken van mijn
huis scheen. Voor vijfhonderd euro kon
hij mijn appartement muizenvrij maken.
Maar voor hoe lang? Het wemelt in de
stad van muizen, wist ik inmiddels. Wie
’s nachts uitgaat, kan ze zien dansen in
de etalages van winkels. Ik besloot een
kat te nemen. Goed tegen de muizen
en voor de gezelligheid. Vanaf dag één
dat Yuki rondliep, was er geen muis
meer te bekennen. Maar Yuki bleek
te plassen op plaatsen waar dat niet
hoort. Ik was van de regen in de drup
terecht gekomen. Na vier maanden en
vele pogingen om haar van het plassen
af te krijgen, heb ik haar met hangende
pootjes terug gebracht naar het asiel.
Nog geen week later zag ik alweer
muizenkeutels liggen. Een kat en muis
spel. Nu lease ik af en toe Sientje, de
kat van de bovenburen. Ik hoop dat de
muizen erin trappen.
In de prehistorie tekenden onze voorouders op rotsen en
in grotten; de moderne mens laat boodschappen achter
op muren, stoeptegels en wc-deuren. Fotograaf Mylène
Siegers legt de meest bijzondere stadse straatteksten vast.
Waar: Vijverhofstraat in Rotterdam
Tijdstip:14:34 uur
Datum: 25 mei 2014
Met de Architectuur Bienale Rotterdam (IABR) - die op 29 mei van start is gegaan - als uitgangspunt, reisde ik naar
Rotterdam. Omdat het thema 'Urban by Nature' is, zocht ik naar iets dat vergroening in de stad verbeeldt.
Via een creatieve route langs het Schieblok en de Hofbogen belandde ik voor een beschilderde poort met de tekst: 'Oogst
met mij mee'. Er bleek een moestuin achter schuil te gaan waar omwonenden voor zorgen en uit mogen eten. Urban by
Nature!
Wilt u reageren op deze straattekst of andere straatteksten onder de aandacht brengen, mail [email protected].
> “De eerste bieren van Kompaan zijn
in een privékeuken gebrouwen,” vertelt
Jasper. “Het eerste biertje in 2010 stelde
niks voor, het tweede biertje was al
beter en na het derde biertje dachten
we: mwah, dit smaakt best goed. Laten
we het proberen.”
De heren besloten de zaken serieus aan
te gaan pakken. Anderhalf jaar en negentien recepten later was de smaakvolle Kompaan 20 klaar om de biermarkt te veroveren. Ondertussen had
Jasper een deel van een fabrieksruimte
op industrieterrein de Binckhorst afgehuurd, waar een bescheiden brouwinstallatie was gerealiseerd.
Bierpuriteinen
Jasper: “De nummers op onze bieren
verwijzen naar het nummer van de
receptuur. Het recept wordt vervolgens door ons op volume gebrouwen
bij diverse grote brouwerijen, waar
wij capaciteit inkopen. De maximale
capaciteit van onze eigen installatie
op de Binckhorst is namelijk 50 liter.
Als je zoals vorig jaar 100.000 biertjes
verkoopt, ga je dat met deze installatie
niet redden. Met externe brouwerijen
zitten we op een verwacht volume van
800 hectoliter in 2014. Uiteindelijk willen we doorgroeien naar 200.000 liter.
Dat is voor ons het punt dat we een
eigen productiebrouwerij kunnen gaan
realiseren. Tot die tijd is deze kleine
installatie onze ‘keuken’, waar we de
receptuur ontwikkelen. Je zou ons kunnen zien als het eigenwijsje in brouwerijland. Voorbeeldje: in onze Kompaan
20 zit tarwe. Maar tarwe hoort niet
in een blond biertje dat Kompaan 20
eigenlijk is. Volgens bierpuriteinen kan
dat dus niet. Maar wij willen juist de
smaak van bier verrijken. Als iemand
ons bier proeft, willen we horen: ‘Zo
hé! Maar dit is mooi!’ Dat proeftraject begint al met de geur in je glas.
Vervolgens neem je een slok en onderga
je een aantal smaaktrappen die niet
ergens waterig mag worden. Deze
‘Smaakpapillen op
ontdekkingsreis’
smaaktrappen moeten weer een bepaalde afdronk hebben, waardoor je in
verwondering gebracht wordt. Zo van:
oh het is zoet, maar toch ook wat bitter.
En dan de smaaktrede waar de karamel
Een eigen-wijze
brouwerij
zijn smaak loslaat. Kortom; de smaakpapillen moeten worden gestimuleerd
om op ontdekkingsreis te gaan. Dus wij
willen niet alleen verrijken, maar ook
nieuwe smaken ontdekken en ontwikkelen. Onze klanten zijn doorgaans dan
ook mensen die niet mainstream zijn.
Die altijd op zoek zijn naar iets nieuws,
ongeacht of dat muziek, eten of theater
is.”
Angel dust
Het laatste half jaar zijn Jasper en
Jeroen bezig met iets nieuws. Bier
dat, net als bijvoorbeeld whisky, in
houten vaten gelagerd wordt. Jasper:
“Godsgruwelijk dure hobby, want in
plaats dat we het bier snel kunnen
verkopen, leggen we het een tijd op vat.
Ondertussen verdampt een deel, de zo-
genaamde angel dust, en omdat je houten vaten gebruikt voor de smaak, heb
je ook kans op bacteriële besmetting.
Dat ondervangen we deels door bier
met negen procent alcohol te gebruiken.
Vervolgens gaat dat houtgelagerde bier
weer naar de afvullijn van de brouwerij,
waar het de fles ingaat. Je verliest met
afvullen en angel dust ongeveer zo’n 20
procent bier. Maar die 80 procent, daar
doe je het voor. En ik garandeer je, de
smaak wordt fantastisch.” Ondanks alle
ondernemersrisico’s werken Jasper en
Jeroen met veel plezier aan het uitbouwen van hun ambachtelijke en smaakvolle product. Jasper: “Natuurlijk is het
risicovol. Maar wat is er nou mooier
dan samen met vrienden, kompanen
dus, iets moois op de markt te zetten?
Dat is ook de gedachte achter onze
merknaam Kompaan. Die naam is niet
gekozen uit marketing-overwegingen,
maar vertelt precies wie we zijn en
wat we doen. Een vriendenclubje dat
het gekke plan had om een brouwerij
te beginnen.”
12
tijdsbeeld
1925
Spelmoment van een wedstrijd
Sparta – NAC.
De spelers van Sparta en NAC strijden op 15
maart 1925 in een eerste wedstrijd om het kampioenschap van Nederland. Sparta is de oudste
club (opgericht in 1888) in het betaald voetbal
van Nederland. Sinds 1916 heeft de club haar
stadion in de Rotterdamse wijk Spangen. NAC
ontstond op 19 september 1912 na een fusie tussen NOAD (Nooit Opgeven Altijd Doorzetten) en
ADVENDO (Aangenaam Door Vermaak En Nuttig
Door Ontspanning). De samenvoeging van beide
clubnamen leverde NAC (Noad Advendo Combinatie) op. De volledige naam Nooit Opgeven Altijd
Doorzetten Aangenaam Door Vermaak En Nuttig
Door Ontspanning Combinatie Breda is de op één
na langste clubnaam ter wereld. De eerste helft
van deze wedstrijd ligt Sparta aan kop. Er staat
een harde wind, Sparta speelt de eerste helft met
de wind in de rug en NAC kan nauwelijks uitverdedigen. Toch wordt er geen punt gescoord. In
de tweede helft gaat het spel gelijk op, maar de
wedstrijd eindigt in een 2-0 overwinning voor
NAC die daarmee een eerste stap doet richting
het kampioenschap. Gek genoeg wordt niet NAC,
maar Sparta in 1925 kampioen. NAC werd dat in
1921 voor de eerste en tot nu toe enige keer.
Foto uit de collectie van het Rotterdams Gemeentearchief.
Straatnieuws
#082014
Straatnieuws
#082014
13
reportage wk voetbal
Straatnieuws
#082014
WK voetbal:
Geen feest
in de favela’s
15
Binnenkort begint het wereldkampioenschap voetbal in Brazilië, maar wat gebeurt
er achter de schermen in de twaalf gaststeden? Manuel Cullen, redacteur van
Hecha, de straatkrant van Buenos Aires, wijst erop dat het sportfestijn gepaard
gaat met mensonterende praktijken.
tekst Manuel Cullen vertaling Hannelies Ravensloot foto’s PR
> Hoe organiseer je een WK zonder al te
veel onrust? Gooi mensen met geweld
hun huis uit en zorg voor zwart, heel
veel zwart op straat (in Brazilië draagt
de politie zwarte uniformen). Met ontruimingen, gedwongen verhuizingen en
de inzet van speciale ordehandhavingstroepen tracht de overheid de bewoners
van de favela’s (sloppenwijken) eronder
te houden. Ergo: niet alle Brazilianen
zijn even enthousiast over het komende
voetbalfeest, slechts 52 procent is er blij
mee. Er wordt geschat dat voor het WK
en voor de Olympische Spelen van 2016
(die eveneens in Brazilië plaatsvinden)
bijna tweehonderdduizend woningen
ontruimd zullen worden in de favela’s.
Er zijn geen officiële cijfers bekend.
Alleen al in de stad São Paulo zullen
ongeveer zeventigduizend gezinnen uit
hun huis worden gezet.
Met voeten getreden
Meer dan 25 procent van de
Braziliaanse bevolking leeft in armoede
en 7,3 procent in extreme armoede.
Alleen al in Rio de Janeiro woont ongeveer 20 procent van de bevolking in
favela’s en zijn er meer dan zeshonderd
van deze wijken. De infrastructuur en
overheidsdiensten als basisonderwijs
en medische zorg laten in de favela’s
vaak te wensen over. Bovendien is de
criminaliteit er hoog. Drugshandel en
geweld zijn aan de orde van de dag.
Veel woningen zijn illegaal gebouwd op
land van grootgrondbezitters.
Benito Roberto Barbosa, mensenrechtenactivist, legt uit: “Er wordt alleen
rekening gehouden met de belangen
van het evenement, de multinationals
die het financieren. Ze passen de wet
naar eigen goedkeuring aan en verdrijven mensen uit hun huis als dat toevallig in de weg staat.”
Zowel de World Cup als de Olympische
Spelen werden gepresenteerd als een
kans om investeringen aan te trekken
om de sociale ongelijkheid te verminderen en de levensomstandigheden van
de bevolking te verbeteren. Nationale,
provinciale en gemeentelijke overheden,
internationale organisaties zoals FIFA
en Internationaal Olympisch Comité
en de bedrijven die de evenementen
sponsoren, berichtten jubelend over de
voordelen. De beloofde infrastructurele
werken voor het WK en die voor de
Spelen brachten echter niet de verwachte economische groei, maar slechts
wanorde – voor de armen dan. Volgens
de Braziliaanse ngo’s (non-gouverne-
mentele organisaties) die protesteren
tegen het negatieve effect van deze
twee internationale megasportevents
op sociaal en economisch gebied,
wordt eenieders recht op woonruimte
geschonden in alle twaalf gaststeden
van het WK. Amnesty International
waarschuwt dat mensenrechten hier
met voeten worden getreden.
Subtiel
Mensen worden zonder pardon uit
hun huis gezet en zo gedwongen te
verhuizen. Barbosa: “De zogenaamde
‘subtiele aansporingen’ om het gebied
te verlaten laten geen twijfel bestaan
over de werkelijke bedoelingen: eerst
wordt de elektriciteit afgesneden, dan
beginnen de geruchten over uitzetting. Onzekerheid, bedreigingen, valse
informatie, het afnemen van basisvoorzieningen, nachtelijke vernielingen en
politieke en psychologische druk zijn
dagelijkse kost in de krottenwijken.
Mensen worden niet van tevoren geïnformeerd, en moeten van de ene op de
andere dag hun huis verlaten zonder
te weten waar ze naartoe moeten. Als
evacués weigeren hun woning te verlaten, biedt de staat hun een vergoeding
van ongeveer zevenhonderd euro, een
bedrag waarvan je zelfs in Brazilië
niet kunt verhuizen. Ook Amnesty
International erkent het bestaan van
‘sociale zuiveringen’ in Brazilië.”
Leger
De ontruimingen zijn niet de enige
bedreiging voor de sloppenbewoners.
Het leger en de politie gaan de favela’s
flink onder de duim houden. De wijk Da
Maré in Rio de Janeiro, waar 130.000
mensen wonen, is minder dan een
maand voor het WK al bezet door tweeduizend man militaire ‘vredespolitie’
(UPP, Unidade de Polícia Pacificadora).
De militairen blijven tot 31 juli om te
zorgen voor ‘sociale vrede’ tijdens het
toernooi. Hoewel de UPP officieel in het
leven geroepen is om de sloppenwijken
te zuiveren van alle criminaliteit, leert
de geschiedenis dat de bewoners alle
reden hebben om op hun hoede zijn.
“Er zal echt niets verbeteren, want in
andere favela’s was de UPP ook een
mislukking”, vertelt een onderhandelaar. Mario Simão, coördinator van de
ngo’s, zegt: “De bevolking wantrouwt de
politie, omdat die wordt geassocieerd
met agressie en gebrek aan respect” (El
País, 30 maart 2014).
Waar ngo’s vraagtekens zetten bij de
Eerst wordt elektriciteit
afgesneden, dan beginnen
geruchten over uitzetting
militarisering van de politie, heeft de
overheid hier minder moeite mee. In
december vorig jaar werd verordening
3461 goedgekeurd, die onder andere het
inzetten van reguliere strijdkrachten
toestaat. De beslissing werd gekoppeld
aan de Olympische Spelen en het WK.
“We zullen de orde herstellen”, aldus
generaal Ronaldo Escoto, commandant
van de UPP.
Alsof dat nog niet genoeg is, gaf een
strafrechter in Rio op 29 maart ‘een
‘collectieve order tot opsporing en arrestatie’ waardoor de politie gemachtigd
werd om woningen zomaar binnen te
vallen, zo melden Braziliaanse ngo’s.
Het juridische begrip ‘collectieve order’
wordt hevig bekritiseerd door juristen
en advocaten omdat het armoede crimi-
naliseert: het wordt alleen toegepast in
de favela’s.
Beetje dom
“Ik voel me een beetje dom, want toen
bekend werd dat Brazilië gastland
mocht zijn van het WK, reed ik over de
autoweg Linha Amarela en begon ik als
een gek te toeteren van blijdschap. En
nu zitten we met de gebakken peren. Is
dit de wereldcup? Is dit de olympische
geest?” vraagt krottenwijkbewoner
Michel zich af. Hij is een van de mensen
die hun huis moesten verlaten in de
wijk Restinga in Rio de Janeiro vanwege
de bouw van het olympisch dorp aldaar.
Sindsdien is hij dakloos en woont hij in
zijn auto tot hij iets anders gevonden
heeft.
bagage ana en mira
Straatnieuws
#082014
17
> Mensen dragen nogal wat met zich mee. In deze rubriek leren we stadsgenoten kennen aan (de inhoud van) hun tas.
Tijdens de World Cup houdt heel Den Haag van hockey. Maar niet iedereen
heeft een echte hockeytas. Ana en Mira van den Berg wel. Zij spelen in de D bij
HDS en weten alles van pushen, flatsen en hippe outfits.
tekst Caroline Ludwig toto’s Henriëtte Guest
Hockeystick
in bowlingtas
Je ziet meteen aan welke sport jullie doen. Golf?
In koor: “Nee, hockey.”
M: “Iedereen heeft zo’n tas waar je stick
uitsteekt. Maar bijna niemand heeft deze
print. Die zwarte is van mij.”
A: “Je hebt zulke tassen ook als rugzak,
die hadden we eerst. Maar deze nieuwe
bowlingtassen zijn leuker. Jongens
hebben vaak een rugzak of alleen zo’n
zak voor je stick die je over je schouder
draagt.”
K
a
s
to
pr
u
i
me
n?
G
e
e
fu
wk
l
e
d
i
ng
a
a
nh
e
tL
e
ge
rd
e
sH
e
i
l
s
!
Uw gebruikte kleding kunnen we goed gebruiken. We hergebruiken het of verkopen het tegen sociale prijzen aan mensen die moeten rondkomen van een
minimum. De kleding wordt gesorteerd door mensen die anders aan de zijlijn
van de maatschappij zouden staan. Uw opgeruimde kast levert heel wat op!
w
w
w
.
l
e
ge
r
d
e
s
h
e
i
l
s
.
nl
/
r
e
s
h
a
r
e
Hoe komen jullie aan deze tassen?
M: “Ik heb ‘m van papa en mama gekregen voor mijn negende verjaardag, nu
anderhalf jaar geleden.
A: “Ik kreeg deze tas iets later. Mijn
rugzak was eigenlijk nog goed.”
M: “Maar je hebt net zo lang gezeurd tot
je er ook één kreeg.”
Wat zit er in jullie
hockeybowlingtassen?
A: “Onze HDS-truien, regenbroeken,
handschoenen - die Mira niet gebruikt,
een bitje en een reservebitje, een bidon,
haarbandje, hockeybal en natuurlijk onze
sticks.”
M: “In de mijne zit ook nog spray voor
als je valt en ik heb altijd geld bij me.
Nu €1,60, daar kan ik een sportdrankje
van kopen.”
A: “Bij mij zitten er ook nog oranje
handschoenen voor de kou in en een
oude ligakoek.”
Hoe vaak gebruiken jullie deze tas?
M: “Altijd als we naar hockey gaan. Drie,
soms vier keer in de week. Ik speel in de
D3. Dat is een opleidingsteam en ik sta
mid-mid.”
A: “Ik zit in de selectie in de D1 en speel
op verschillende plekken op het middenveld. Oh ja, we geven allebei ook de
strafcorners aan.”
M: “Maar wel op een andere manier. Ik
push en Ana flatst. Wat dat is? Zij veegt
met haar stick over de grond.”
Pakken jullie altijd zelf je tas in?
A: “De hockeytas wel. Maar mama doet
onze school- en gymtas.”
M: “Ik vergeet nog wel eens wat. Dan ligt
mijn bitje nog op mijn bureau. Ana niet.
Er zijn ook kinderen die hun stick ver-
geten voor een wedstrijd. Dat vind ik
een beetje dom en ook wel grappig.”
Wat is de meest bijzondere plek
waar deze tas geweest is?
A: “Op het WK Hockeytoernooi voor
kinderen. We hebben de tweede ronde
gehaald. Met school gaan we ook een
wedstrijd kijken bij het echte WK.”
Hoeveel tassen hebben jullie nog
meer?
M: “Veel, allebei wel een stuk of
zeven. Ik volg graag de mode.”
A: “Ik niet zo, alles moet vooral lekker
zitten.“
M: “Maar je ziet er wel altijd leuk uit.”
Ga je weleens zonder tas de deur
uit?
M: “Tuurlijk, als we gaan
buitenspelen.”
A: “Dan doen we de sleutels aan een
haak aan onze broek en gaan de
telefoons in de broekzakken.”
Wat zou je het liefst altijd bij je
dragen maar past niet in je tas?
A: “Mijn vriendinnen. Dan kunnen we
altijd samen spelen.”
M: “Mijn hockeystick, die past niet in
alle tassen.”
Wat is je grootste bezit?
A: “Mezelf, ik ben blij met hoe ik ben.”
M: “Mijn techniek met hockey. Ik
speel niet zomaar in iemands stick.”
En wat wil je liever kwijt?
M: “Mijn allergie voor nepzilver.”
A: “Mijn bril en lenzen. Maar sorry, nu
moet ik gaan.”
Naar de hockeytraining?
A: “Nee, naar tennis. Daar heb ik weer
een andere tas voor.”
van den Berg
Naam Ana en Mira
Leeftijd 11 en 10 jaar
Den Haag
Wonen in Bohemen,
s om 15.40 uur
Locatie interview Thui
Merk tas Brabo
k 14
Aantal items in tas El
18
cultuur simonne van gennip
19
Straatnieuws
#082014
‘Vechten om mezelf
weer te worden’
Even iets opschrijven. Je veters strikken of een boterham smeren. Alledaagse
handelingen, waar niemand bij stilstaat. Simonne van Gennip (40) ook niet. Tot
ze ruim vijf jaar geleden een hersenbloeding kreeg. Vorige week verscheen haar
boek Een foutje in mijn hoofd – zeven maanden zwanger en een hersenbloeding.
tekst Floor de Booys. foto Patricia Nauta
> Rob Trip, anchorman van het achtuurjournaal van de NOS, presenteerde
vorige week in de Haagse boekhandel
Paagman haar boek. Een bijzonder
moment. “Rob is voorzitter van de
Hersenstichting. Hij heeft dertien jaar
geleden zelf een herseninfarct gehad.
En nu presenteert hij elke avond het
journaal.” Een beter bewijs dat je kunt
herstellen na zo’n ingrijpende gebeurtenis, is er bijna niet. Simonne van Gennip
was 34 jaar en bovendien zeven maanden zwanger van haar eerste kind, toen
het gebeurde. “Ik had een drukke baan
als journalist. Gewend om honderdduizend dingen tegelijk te doen. In
hoog tempo. En ik was ook rap van de
tongriem gesneden”. De dagen voordat
het gebeurde voelde ze zich intens moe.
“Ik had me ziek gemeld. En was mijn
bed in gekropen. Dacht dat dat bij de
zwangerschap hoorde. Nu weet ik dat
het voortekenen waren.”
‘Hij vond me op
de grond, ik was
bewusteloos’
Die bewuste dag belde haar man Peter
’s middags op of alles oké was en hij ’s
avonds met vrienden zou gaan eten, of
dat hij naar huis moest komen. “Ik heb
gezegd dat het alweer wat beter ging
en hij gerust kon gaan eten.” Na dat telefoontje ging ze even naar het toilet en
daarna weet Simonne niks meer. “Peter
vond me rond half negen ’s avonds. Hij
had me paar keer ge smst en gebeld,
maar ik reageerde niet. Dat vond hij
vreemd. Ik was altijd heel snel met
mijn mobieltje. Hij vond me op de grond
vlakbij de wc. Ik was bewusteloos.”
Diagnose
Peter dacht dat er complicaties rond
de zwagerschap waren. "Want bij een
jonge, gezonde vrouw denk je niet meteen aan een hersenbloeding.” Simonne
kent de statistieken uit haar hoofd:
“Onder de vijftig jaar krijgen ongeveer
duizend mensen per jaar er mee te maken.” Zeven maanden zwanger zijn en
dan een hersenbloeding krijgen is nóg
zeldzamer. De oorzaak is een arterioveneuze malformatie. “Ik had een vaatkluwen in mijn hoofd die is gesprongen.
Die kluwen is ontstaan tijdens de aanleg van mijn hersenen. Het is dus echt
een foutje in mijn hoofd. Vandaar ook
de titel van mijn boek.” Twee maanden
moet ze in het ziekenhuis blijven om te
revalideren. Haar rechterarm en been
zijn blijvend beschadigd. “Ik moest leren
om alles links te doen. Links schrijven,
met links je brood smeren. Ik oefende
met poppen om mijn kindje te kunnen
voeden en verschonen.”
Het kindje moest met een keizersnede
ter wereld komen. “Als je perst, staat
er druk op je hoofd en dat zou in mijn
geval funest kunnen zijn.” Vlak voor de
geboortedatum mag ze naar huis. Het
praten gaat heel moeizaam. “Het klonk
alsof ik constant dronken was, met een
dikke tong. En als ik moe was, ging ik
steeds slepender praten. Ik was eigenlijk doorlopend uitgeput Als ik gedoucht
had, wilde ik meteen weer slapen.”
Intensief
Een jaar volgt Simonne een intensief
programma in een revalidatiecentrum.
“Het was een heel zware tijd. Ik was
thuis alleen maar bezig met de verzorging van Julie. Ik kreeg langdurige
thuiszorg omdat Peter overdag aan het
werk was. Als hij ’s avonds thuis kwam
en met me wilde praten, had ik daar
de energie niet meer voor. Het was stil
in huis. Peter heeft zich heel eenzaam
gevoeld. Hij miste de levenslustige,
scherp uit de hoek komende vrouw die
ik was, enorm. Het was die eerste tijd
net alsof ik in een bubbel zat. Er drong
weinig tot me door.”
Twee dagen per week was Simonne op
het revalidatiecentrum aan het knokken voor haar herstel. “Het was echt
een gevecht om weer mezelf te worden. Dat was wat ik wilde. Voor mijn
pasgeboren dochter, voor mijn man en
voor alle familie en vrienden. Ik had
een enorme vechtlust in me.” Maar ze
werd daarin niet altijd helemaal ondersteund. "Sommige hulpverleners vonden
dat ik tevreden moest zijn met de vooruitgang die ik tot dan toe had geboekt.
Terwijl ik zelf heb gemerkt dat er nog
heel veel vooruitgang mogelijk was."
En ze besloot weer te gaan schrijven.
“In het begin maar drie zinnen per
maand. Maar dat gaf me zóveel voldoening. Ik wilde opschrijven hoe ik de
wereld zag, kort na mijn hersenbloeding. Ik kon daar toen geen woorden
aan geven, want die had ik niet.”
Vooruitgang
Simonne boekte langzaam maar zeker
vooruitgang. “Nog steeds eigenlijk.
Vorig jaar zou ik na dit interview in
een café met muziek en geroezemoes,
doodop zijn. Nu kost het me nog steeds
moeite om me te concentreren. Ik ben
snel afgeleid en vind het moeilijk om
twee dingen tegelijk te doen. Maar het
gaat wel en als ik straks thuis kom,
hoef ik ook niet meteen naar bed.” En
dat is prettig, want Simonne werd vorig
jaar herfst voor de tweede keer moeder.
“Van nog een mooie dochter: Marie.
De zwangerschap verliep vlekkeloos
en de geboorte ook.” Voordat Simonne
en Peter de keuze voor een tweede
kindje durfden te maken, moest eerst
zeker zijn dat het niet nog eens mis
kon gaan in haar hoofd. “Het zwakke
plekje in mijn hoofd is bestraald. Ik heb
nu net zo veel of weinig kans op een
hersenbloeding als elke andere vrouw
van mijn leeftijd.” Ze kan de verdrietige
periode in haar leven afsluiten. “Maar
de hersenbloeding heeft blijvende sporen achtergelaten. Mijn rechter been en
arm zal ik nooit meer honderd procent
kunnen gebruiken. Mijn oudste, Julie,
ziet dat en begint vragen te stellen.
Ik zal haar een keer moeten vertellen
wat er rond haar geboorte allemaal is
gebeurd. Dat het eigenlijk een wonder is
dat ze er is en dat ik haar zie opgroeien.
Het is nog steeds moeilijk soms om te
accepteren dat ik een aantal dingen
nooit meer helemaal zal kunnen. Maar
ik geniet intens van het leven. En zie
dat er zoveel is wat ik wél kan. Dat is
wat ik met dit boek wil overbrengen.
Niet alleen aan mensen die een hersenbloeding hebben gehad, maar ook aan
mensen die om wat voor reden dan ook,
vast zijn gelopen in hun leven. Ga niet
bij de pakken neerzitten. Maar leef het
leven.”
Een foutje in mijn hoofd – zeven
maanden zwanger en een hersenbloeding is verschenen bij
uitgeverij Cargo (€17,90)
20
kookrubriek godenspijs
Straatnieuws
#082014
> Dominee Christiaan Donner kookt even graag als dat hij preekt, met goddelijke gerechten als resultaat.
Voor een gespreksgroep in de bajes kun je als geestelijk
verzorger met betere onderwerpen aankomen dan ‘mijn
vader’. De eerste keer dat ik daar – nog als beginneling
– naar vroeg, was de reactie van een van de groepsleden
niet gering. Als hij zijn vader bij een lantaarnpaal
zou zien staan, had hij hem met paal en al omver
gereden.
tekst Christiaan Donner beeld Henriëtte Guest/Annette van Kester
Geef vader zijn vlees
> Daarna duurde het lang voordat
iemand het woord durfde te nemen. De
meesten vonden zijn oplossing wat al
te gortig, maar deelden zijn gevoelens
wél. Het wilde maar geen bemoedigend
gesprek worden. Toch heb ik later
prachtige verhalen over vaders gehoord,
maar dat kwam dan in de zijlijn aan
bod. Zo vertelde K. die steevast mopperend en cynisch in de groep zat, dat hij
anders dan wij naïvelingen trouwens
ongelovig was, maar dat er toch meer
tussen hemel en aarde bestond dan wij
dachten. “Kijk, als ik in de Schilderswijk
mijn vader op straat tegenkwam, dan
gingen we elk aan een andere kant
van de straat lopen. Hij wist dat hij dat
ook maar beter kon doen. Maar ga ik
toch op een keer skiën zeg, nooit eerder
gedaan. Ik glijd naar beneden die piste
nodig:
voor 4 personen
2-3 varkenshaasjes
af en wie zie ik daar beneden staan?
Mijn vader. Die ook nog nooit geskied
heeft. Nou ja, toen zijn we maar een
pilsje gaan drinken. Ik bedoel, toeval
bestaat niet.”
Manneneten
Vaderdag zal wel niet alleen voor die
gevangen mannen een complicatie
zijn (van hun eigen kinderen moeten
ze vaak ook maar hopen dat ze iets te
horen krijgen). Maar mocht het toch
een dag zijn waarop je de band een
keer wilt aanhalen, iets van dankbaarheid laten blijken of wie weet dat ene
telefoontje er maar eens aan wagen
dat misschien alles voor jaren weer
goed maakt, kies dan voor manneneten.
Vleesch. Doe er nog wél wat groente bij
om hem gezond te houden.
BBQ met mojo-varkenshaas
en courgettes
Het vlees mag een nachtje marineren, vlees en mojo moet dus een dag van tevoren.
2 grote uien
1 grote navelsinaasappel
• Maak de mojo: snij de knoflook in filnterdunne plakjes en fruit die met de komijn in hete olie
tot goudgeel (1-2 min.). Doe er citroen- en sinaasappelsap, zout, peper en oregano door-
voor de mojomarinade:
heen mét 75 ml water. Voorzichtig, het spettert. Laat afkoelen en roer de koriander of munt
125 ml olijfolie
erdoorheen.
8 tenen knoflook
• Bereid de varkenshaas voor: snij het vlies er af en kerf 10 cm vóór de staartpunt het vlees
1 ½ tl komijnpoeder
aan één kant ietsje in en vouw de staart dan de andere kant om. Bind staart en kop met sla-
75 ml citroensap
gerstouw rondom. Zo krijg je een egaal stuk vlees dat gelijkmatig grilt. Leg het vlees in een
75 ml sinaasappelsap
schaal, giet de helft van de marinade eroverheen, dek af en zet in de koelkast. Resterende
2 theelepels grof zeezout
mojo koud wegzetten voor later.
1 tl zwarte peper
• Voor de maaltijd zelf: bereid de BBQ voor op je eigen manier, reinig de roosters en vet die in.
1 tl oregano
• Snij de grote uien in dikke plakken en steek een cocktailprikker dwars door elke plak, dan valt
30 gr gehakte verse koriander of munt
’ie op de BBQ niet uit elkaar. Kwast de rest van de vleesmarinade over de uien.
• Gril het vlees 4-6 min aan elk van de vier kanten, totaal 15 min. voor medium. Als je ze intus-
voor erbij:
sen nog 90° draait, ontstaat een ruitpatroon. De uien hebben 4-6 min aan elke kant nodig.
plakken voorgekookte aardappel
Aardappel, courgette en aubergine ook.
plakken courgette en/of aubergine
• Laat het vlees enkele minuten rusten en snij dan in plakjes, die je als een waaier
die je in olijfolie, citroensap en kruiden
serveert, uienringen eroverheen, koude mojo erop gieten, de sinaasappel in partjes
½ uur marineert.
eromheen.
236
Straatnieuws
#082014
door Mariëtte Storm
crypto 236
1
3
4
5
21
2
6
5
17
7
13
9
8
18
10
Horizontaal
1 Heel kort droog (3)
3 en 12
Het spokenbal eindigt op 9 juni in Zoetermeer
(5+3+2+5)
8Gestreept kinderhuis in de Rotterdamse
Stieltjesstraat (5+5)
9 Jurk voor het Scheveningse strand (4)
10 Middelmatig, op die manier zelfs twee keer (4)
11 … achter V in Rotterdam (5)
12Kun je krijgen, maar kan ook uit de fles
komen (2+5)
14 Orgaan dat ook wat wil (3)
15 Kleur in je strot (4)
17 Winnen tijdens een reportage (8)
19 Houd je mond, zeur! (3)
20 Bedorven begin van de stad (3)
21 Cabrio hartje zomer (9)
22 Zelfvoldaan, maar tevergeefs (4)
24 Ziet eruit alsof het vervoer hulp nodig heeft (3)
25 Product van Limburgse koeien? (5)
27Koude Europeaan die veel landgenoten heeft in
Den Haag en Rotterdam (4)
28 Meer dan genoeg hebben van zakken rijst (5)
30 Naargeestige stad, zo te horen (6)
32 Tea for …, in een een …seater (3)
34Muzikaal familielid van de tuinkabouter uit
Den Haag, (7)
35 Doormidden is hij een rare (4)
36 Hield een fokking Gouden Kalf in handen (5)
10
14
12
13
21
16
14
15
16
1
4
17
18
15
19
12
20
21
22
23
24
25
26
9
20
27
2
28
29
30
31
3
32
33
34
35
11
7
6
36
19
236
Verticaal
2Gloednieuw, maar kan gepasseerd zijn in het
hart van de stad (8+7)
3Oude jakhals was niet lang vrolijk toen hij werd
geboren in Leidschendam (5+7)
4 Kort in de toekomst, en ook in het verleden (8)
5Om een ijsje op te eten of gewassen te
verbouwen (6)
6 Keurige verbindingen die lijken op arbeid (7)
7Lopen nu alleen dronkaards door het
Laurenskwartier? (10)
10 Westlandse … (als rand) (4)
13Aan de andere kant van de rivier ziet de Haagse
buurt er kleurloos uit (9)
16 Eénjarige op de computer (5)
18 Adres van een (Haagse) homodichter (4+3+4)
20 Opnieuw berouw geeft uitstel (6)
23 Ordinaire duinvallei (3)
26Haagse Vasalis deed hem elke keer in
het bad (6)
28Rotterdamse schreef over haar eenzaam
avontuur (6)
29 De ‘luie’ scholieren hadden het druk (4)
31 Zit op je handen, voeten en je ziel (4)
33Wie de kok zaait, zal de Cryptovillemaakster
oogsten (4)
11
8
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Uitgepuzzeld?
Als u bent uitgepuzzeld ziet u in de gekleurde hokjes het moment
waarop je dochter zwanger kan zijn van iemand uit Den Haag.
Stuur uw oplossing vóór maandag 23 juni naar:
Straatnieuws, Nutshuis Riviervismarkt 5, 2513 AM Den Haag of
mail naar [email protected].
Straatnieuws verloot onder de winnaars een van deze 3 boeken.
Graag vermelden welk boek uw voorkeur heeft. Wilt u boek
1: Heleen van Royen: Selfmade met een voorwoord van Hans
Aarsman; boek 2: Stormachtig Stil van Eveline van de Putte
of boek 3: Een foutje in mijn hoofd van Simonne van Gennip.
1
2
3
De winnaar van crypto 235 is Marian Olsthoorn uit Wateringen.
Het boek Malawi, in de voetsporen van dr. Livingstone van Harry
en Nasja Berg wordt toegestuurd.
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
OPLOSSING CRYPTOVILLE 235:
Koningsdag
D
A
M
*
*
*
G
*
*
*
*
*
S
H
O
W
*
I
*
A
V
E
R
Y
*
K
W
A
B
*
O
*
E
*
K
I
L
*
*
*
M
U
I
*
*
L
E
E
*
Z
*
T
*
*
H
*
K
*
*
E
R
B
Y
*
K
*
E
*
E
*
D
E
Z
W
A
A
N
*
*
D
I
V
A
N
*
*
O
*
D
*
A
*
A
*
*
*
O
*
A
*
*
*
*
M
A
E
S
L
A
N
T
K
E
R
I
N
G
*
*
*
N
*
N
*
*
*
S
*
R
*
P
*
H
*
*
*
M
I
N
*
*
*
*
T
O
O
M
*
*
O
*
*
*
*
B
*
*
*
Z
E
E
*
*
O
*
*
L
O
B
*
M
U
R
C
I
A
*
K
N
O
T
S
*
L
*
E
*
*
S
*
*
*
N
*
E
*
*
O
*
K
A
M
E
R
B
*
*
D
E
D
O
N
K
E
R
E
*
N
*
T
*
E
L
K
E
*
*
*
*
O
*
*
R
A
D
E
*
V
E
*
O
*
*
*
*
S
P
O
N
G
*
*
E
*
R
N
E
S
T
*
*
*
*
*
*
*
O
M
E
N
B
Y
Straatnieuws geeft adresgegevens niet door aan derden, maar
gebruikt deze incidenteel voor eigen mailings.
21
22
agenda juni/juli
Straatnieuws
#082014
23
Straatnieuws
#082014
ND
NDND
BA
BABA
AS
ASAS
OM
OM
OM
TH
LL TH
L TH
MA
MA
MA
JA
E JA
E EJA
TH
SaSabrbrososooTHTH
A
SKKAAJJA
tossRRUUSSS
egririto
NNeg
ee ee
Mama Fran ko
Life ‘N Times •
upacabras
& Ca ramba • Ch
Joris Linssen
tival.nl
www.zeeheldenfes
Gratis toegang |
1010--1414 jjuulli i 22001313
meelbesbomen in de Elandstraat.
Sindsdien behartigen zij de belangen van het Zeeheldenkwartier
op het gebied van leefbaarheid,
veiligheid, buurtcultuur, wonen en
werken.
Om te zorgen voor meer bekendheid en betrokkenheid, organiseerde De Groene Eland enkele festiviteiten in de wijk. Het hoogtepunt
werd een feestje op het centraal
gelegen Prins Hendrikplein, waar
bewoners informatie kregen over
wat er leefde in de buurt. Er
speelde één bandje om publiek te
lokken en de verkoop uit een enkel
klein rommelkraampje moest voor
het hele feest betalen.
wo 2 - zo 6 juli >
Zeeheldenfestival Den Haag
Zeehelden en dichters
Op een steenworp van het centrum
van Den Haag ligt het sfeervolle
Zeeheldenkwartier. Het is een van
de oudste Haagse stadswijken,
hoofdzakelijk gebouwd tussen
1870 en 1890 op de polder die
toen bekend stond als 't Kleine
Veentje. Daarvoor was het een
schilderachtig gebied met tuinen
en sloten. In het kader van de
tweede Haagse stadsuitbreiding
werden huizen er snel opgebouwd
en de aangelegde straten vernoemd naar zeehelden en dichters.
Begin jaren 80 kreeg de wijk een
grote opknapbeurt. Veel wonin-
gen werden verbeterd, pleinen
werden aangelegd en de winkelstraten Piet Heinstraat, Prins
Hendrikstraat en Zoutmanstraat
kregen hun oude glorie terug.
Het was een klein feest, maar een
feest was het zeker. Jong en oud
ontmoetten elkaar, buren legden
contact, vriendschappen ontkiemden, en het wonen werd een beetje
warmer in het Zeeheldenkwartier.
Jaarlijks werd het festival herhaald. Telkens werd het iets
groter, langer en leuker. Altijd
bleef iedereen van harte welkom
en de toegang gratis.
Het Zeeheldenkwartier is een
jonge, multiculturele wijk met
een hip en creatief karakter. De
dichters zijn er nog lang niet
verdwenen. Veel creatievelingen
openen kleine bijzondere winkeltjes, allemaal in hun eigen stijl.
Je vindt er een verscheidenheid
aan designwinkels, vintage stores,
speciaalzaken en gezellige lunchrooms en koffiehuisjes met zonnige terrassen. De vaak verrassende
Ondertussen duurt het feestgedruis maar liefst vier en een halve
dag en bulkt het programma van
wel 50 verschillende muzikale
optredens, theateracts en dansvoorstellingen. De infokraam is er
nog steeds.
ondernemingen geven de wijk een
unieke en bruisende uitstraling.
Het Zeeheldenkwartier leeft.
Er valt altijd wel wat te beleven in de buurt. Naast de
wekelijkse groenmarkt op het
Prins Hendrikplein, huist het
Zeeheldenkwartier ook veel
andere activiteiten. Tweemaal per
jaar vinden er de Pure Markt en
de Home Made Market plaats. Dit
zijn steeds druk bezochte dagen
waarop lokale handelaars en bewoners in alle knusheid hun passie
en hun koopwaar kunnen tonen.
Er duiken ook steeds nieuwe
initiatieven op die telkens door
een enthousiast bewonerspubliek
warm worden onthaald. Zo was
er recent nog het designfestival
Designkwartier, waarbij bezoekers het werk van een veertigtal
ontwerpers en kunstenaars in hun
ateliers konden bewonderen. Het
culinaire succesverhaal Proef de
Wijk werd pas voor een tweede
keer herhaald.
Het grootste feest van de wijk
keert binnenkort weer terug,
voor het 34ste jaar op rij: het
Zeeheldenfestival.
34 jaar Zeeheldenfestival
Dit jaar viert het Zeeheldenfestival
haar 34ste editie. Het ‘grootste
kleine buurtfeest van Nederland’
ontstond in 1981 uit de viering
van het 10-jarige jubileum van
bewonersorganisatie De Groene
Eland. Deze groep van betrokken
buurtbewoners kwam in de lente
van 1971 bij elkaar in een actie
tegen het kappen van de Zweedse
Naast de kerngroep van organisatoren, zetten bijna 200 betrokken
buurtbewoners zich vrijwillig in
om er weer voor iedereen een
onvergetelijke ervaring van te
maken.
Dankzij hun liefde voor de wijk en
door de steun van lokale handelaars en subsidies, genieten al 34
jaar Hagenaars en Hagenezen van
het levendige Zeeheldenfestival.
Op de vraag of het 35ste jaar
een speciale editie zal wor-
NDRIKPLEIN
PRINS HE
IN
PRINS HENDRIKPLE
ZZEEEEHHEELLDDEENN
VAALL
FFEESSTTIIV
333333
satie
satie satie
satie
rsorgani
rsorgani
rsorgani
rsorgani
Bewone
Bewone
Bewone
Bewone
Eland
ElandEland
Eland
Groene
DeGroene
De
Groene
DeGroene
De
den, antwoordt medewerker
Alexander Franken simpelweg: ‘Het
Zeeheldenfestival heeft toch elk jaar
een speciale editie?’ Dat mogen we
niet missen!
Circus, spektakel en
zeeheldenmuziek
Dit jaar staat het Zeeheldenfestival
volledig in het teken van het thema
Circus. Er worden goochelende
clowns, dansende chimpansees,
steltenlopers en meer verrassend
circusspektakel verwacht.
Woensdag 2 juli
Op woensdag 2 juli (12.00 uur)
trappen basisscholen Max Velthuijs
en De Spiegel het festival af met hun
zelfbedachte shows. Overdag kunnen
klein en minder klein zich uitleven in
De Jonge Heldenhoek bij de bartent.
Je kan je laten schminken of zelf
olifanten knutselen tijdens de workshops en kinderactiviteiten.
Om 18.00 uur wordt het festival officieel geopend door Joris Wijsmuller
van de Haagse Stadspartij. Vanaf dan
kan het feest definitief losbarsten
met de opzwepende pleinfanfare
van Murga Agrum.
Het programma dat volgt, is
rijkelijk gevuld met voor ieder
wat wils. Vier dagen lang passeren de meest uiteenlopende
muziekstijlen de revue. Klezmer,
blues, punk, ska, hiphop, balkan,
rock, surf, metal, tango, jazz,
klassiek... niets of niemand mag
ontbreken. Zeehelden zijn ze
allemaal.
Zaterdag 5 juli
Zaterdag 5 juli is veruit de drukst
gevulde dag. Opnieuw zijn er
uiteenlopende acts op het plein,
het grote en het kleine podium,
gepresenteerd door onder andere
nachburgemeester René Bom.
Verder kan je op de buitenring
van het plein lekker shoppen bij
de tweedehands markt en de
Home Made Market, en kom je
bij de informatiestand alles te
weten over activiteiten in het
Zeeheldenkwartier.
Elke avond sluit af met een grote
headliner. Op woensdag is dat de
20-koppige big band Life ’n Times
die met hun energieke soulmuziek voor een ware belevenis
zorgen. Op donderdag sluit Mama
Franko het feest af, een hiphop
reggaeband met ‘maar’ de helft
zoveel muzikanten, maar zeker
niet met minder lawaai. Vrijdag
eindigt de dag met de Mexicaanse
feestmuziek van Joris Linssen
& Caramba. Op zaterdag fietst
iedereen zigzaggend naar huis op
de lang nazinderende eclectische
tonen van het multiculturele
Chupacabra.
Spullenkraam met een
warm hart
Het Zeeheldenfestival gaat niet
alleen over muziek. Zoals elk
jaar kunnen festivalbezoekers
ook deze keer weer terecht bij
de spullenkramen op het plein.
In de vier kramen zijn boeken,
kinderspullen, kleding en allerlei
diversen te koop. Vier dagen
lang kan je van 12.00 tot 19.00
uur rustig komen snuisteren of
gewoon even langslopen voor een
gezellige babbel.
Annie de Bruijn is coördinator
van de kramen. Samen met
andere vrijwilligers verzorgt
zij de inzameling, sortering en
verkoop. Het buurtbeheerbedrijf
brengt alles naar locatie. Elk jaar
doet de organisatie een oproep
aan bewoners om hun oude
spullen te doneren. Zo verzamelt
Annie een heleboel waardevolle
tweedehandsartikelen om andere
wijkbewoners mee te verblijden.
Annie is met haar spullenkraam
al 31 jaar betrokken bij het
Zeeheldenfestival. Begin jaren
80 ging ze als lid van het sociaal
team van de wijk op zoek naar
een laagdrempelige manier om
met mensen in contact te komen
die de spullen hard nodig hadden.
Zo belandde ze in gesprek met
De Groene Eland en sloot ze zich
aan bij de organisatie van het
festival. Het kleine bestaande
rommelstandje nam ze over en
breidde ze uit tot vier volwaardige spullenkramen.
De opbrengst van de kramen
komt ten goede aan het festival,
maar geld is niet het voornaamste
waar het bij Annie om draait. “Als
mensen dingen kopen gewoon
omdat ze het leuk vinden, dan
vraag ik een normale prijs. Maar
als iemand iets echt dringend
nodig heeft, krijgt die wel wat
korting. We willen vooral helpen.”
Het volledige programma wordt
op 15 juni officieel bekend
gemaakt op de website van het
Zeeheldenfestival.
Voor meer informatie:
www.zeeheldenfestival.nl