Transcript Praatkruid

Praatkruid
Informatieblad van
IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Lente 2014
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Verenigingsgebouw D’n Aard
Ariespad 5, 5503 EZ Veldhoven
http://www.ivn.nl/vev
[email protected]
Rek.nr: NL33 INGB 0000 3920 82 (IBAN)
Voorzitter
Etje Hendrikx
2300815/06-22886128
Secretariaat
Gerard Lijten
2540904
Penningmeester/Ledenadministratie
Paul Olijslagers
2541790
Leden
Thea den Otter
2532913
Harrie Kesseler
2532079
Anita Liebregts
2521408
[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]
WERKGROEPEN
Landschap en Milieu
Peter Buijsman
2554299
Natuurpaden
Dré Verhagen
2051929
Cursussen
Hetty Fokkens
2543077
Vogels
Heine van Maar
2534269
Water
Tineke Lous
2544926
Vlindertuin
José van Lieshout
2538271
Documentatiecentrum
Hans van der Leeuw
2535156
Jeugd-IVN
Heine van Maar
2534269
Etje Hendrikx
2300815
Wandelroutenetwerk Eindhoven
Rien de Schipper
2439982
Tentoonstelling
Etje Hendrikx
2300815
Scholenwerk
Marian Kesseler
2532079
Publiek en Publiciteit
Gerard Lijten
2540904
Planten
Lia Verhagen
2051929
Vleermuizen
Dré Verhagen
2051929
Kleine Landschapselementen
Frans Boks
0497-518535
Aerdmennekes
Harrie Kesseler
2532079
Kinder-doe-middagen
Anita Liebregts
2521408
Petra van Leeuwen
2114070
D’n Aard tel. 040-2549279
Voor reserveringen: Paul Olijslagers
06-38485115, [email protected]
2
Kopij Praatkruid (Erwin Rikkers)
[email protected]
Lente 2014
In dit nummer:
Pagina
Van de bestuurstafel ............................................................................................................... 4
Mededelingen van het bestuur ............................................................................................... 5
Verslag Algemene Ledenvergadering .................................................................................... 6
IVN publieksexcursies Maart - Juni 2014 ............................................................................ 11
Agenda IVN Veldhoven Eindhoven Vessem ....................................................................... 12
Agenda KNNV Eindhoven .................................................................................................. 13
Lezing Jan Bos – Macht en kracht van planten .................................................................... 13
Nieuws uit de Jo van Dun Vlindertuin ................................................................................. 14
Natuurtentoonstelling 2014: De Beek - Natuurverbinder .................................................... 14
Vogelexcursie Brabant ......................................................................................................... 15
Vogelcursus voor beginners ................................................................................................. 15
Kinderdoemiddag: Winterkoning in de Heemtuin ............................................................... 16
Natuurleuk ........................................................................................................................... 17
Fototentoonstelling 2014 ..................................................................................................... 17
Doe de Dommel dag ............................................................................................................ 18
Gallen als overlevingscapsule .............................................................................................. 18
Inleverdatum kopij Praatkruid Zomer 2014: 1 juni 2014
Stuur je kopij in via [email protected], of kom het inleveren op
het redactie-adres: Hofstad 19, Veldhoven
3
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Van de bestuurstafel
Etje Hendrikx
De winter is dit jaar aan ons allen voorbijgegaan. De mooie winterse landschappen hebben
we moeten missen. Daar staat tegenover dat het voorjaar vroeg is begonnen met de
ontluikende sneeuwklokjes, krokussen en narcissen. Alle planten lopen uit en de natuur
ontwaakt. Een hommel maakt nog geen lente, dat weet ik. Maar het geeft altijd een goed
gevoel als de eerste hommel in je tuin aan het fourageren is en zich klaar maakt voor het
starten van een nieuw volk.
Ook binnen onze vereniging ‘ontwaken’ we uit de rustige winterperiode. De werkgroepen
maken plannen voor het voorjaar en de zomer. In de vlindertuin is alweer flink gewerkt. De
agenda’s lopen alweer aardig vol met excursies, lezingen, inventarisaties en andere
buitenactiviteiten.
Het cursusjaar is goed van start gegaan met een aangepaste schoolgidsencursus, die
helemaal vol is. Aangepast aan de moderne behoefte om in korte tijd veel informatie tot je
te nemen. De cursisten kunnen het grootste deel van het theoretische stof vooraf of achteraf
zelf thuis lezen. De cursus voorziet in wandelen, onderzoeken en kijken buiten aangevuld
met manieren om informatie over te dragen aan kinderen. De cursus is regionaal, hetgeen
betekend dat de cursisten met veel meer natuurgebieden kennis maken dan alleen die op
Veldhovens grondgebied. Veel succes allemaal!!!
Heel veel natuurplezier voor jullie allen!!!!
4
Lente 2014
Mededelingen van het bestuur
Paul Olijslagers
NL-Doet
Op vrijdag 21 maart doen we mee met de landelijke actie van het Oranje Fonds: NL doet.
Ik heb twee projecten opgegeven, die als volgt zijn omschreven:
Toren D’n Aard opknappen
Wij hebben een toren naast ons pand met een Ooievaarsnest. Deze toren moet
onderhouden worden (verven, nest herstellen, etc.) Daarnaast willen we in de toren
gaten aanbrengen waar vleermuizen en vogels in kunnen nestelen. Rondom de
toren moet de bestrating hersteld worden.
Vleermuizenkasten bouwen
Wij hebben via een aannemer 50 m steigerplanken gekregen. Daarvan willen we
op vrijdag 21 maart vleermuizen kasten bouwen. We zoeken daarvoor enkele
handige klussers. De werkzaamheden vinden binnen plaats, vanaf 9.00 uur.
De bedoeling is dat we met een aantal eigen vrijwilligers en een aantal mensen die zich
spontaan opgeven deze klus uitvoeren. (kijk op nldoet.nl).
Omdat ik nog geen sponsor voor een hoogwerker heb kunnen regelen, zal de eerste klus
waarschijnlijk wel niet doorgaan.
De tweede klus gaat zeker door, dus heeft iemand interesse dan kan hij/zij zich bij mij
opgeven ([email protected]).
Vlasroot opschonen
Daarnaast kregen we via Stimulans de vraag om voor 35 ambtenaren een klus te bedenken,
indien het doorgaat wordt dit bij de Vlasroot boompjes uittrekken en afzagen. Hiervoor zijn
ook nog begeleiders nodig, ook op 21 maart, waarschijnlijk vanaf 14.00 uur.
Voor alle klussen geldt dat er voor koffie en gebak of broodjes wordt gezorgd.
Opgeven bij Paul Olijslagers ([email protected]).
D’n Aard
We zijn nu bijna een jaar eigenaar van ons gebouw D’n Aard. Inmiddels is er ook al een en
ander verbouwd. De zolder is uitgebreid met 20 m2. Hier staan alle
tentoonstellingsattributen. Onder de zolder is opslag voor diverse werkgroepen en een klein
werkplaatsje.
De bijkeuken is inmiddels gereedschapsruimte voor de vlindertuin geworden.
5
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
De keuken is geheel vernieuwd, met close-in boiler, inductie kookplaat en oventje.
Instructies voor het gebruik worden opgehangen.
Praatkruid
Veel van onze leden en donateurs ontvangen het praatkruid via e-mail. Maar desalniettemin
laten we toch nog 250 papieren praatkruid boekjes drukken.
Indien je het praatkruid per mail ontvangt en geen behoefte hebt aan het papieren boekje,
geeft dit door via [email protected], dit bespaart het IVN de drukkosten van
het boekje ( € 0,50) maar vooral bij verzending, de portokosten ( € 1,20).
Heb je een email adres, maar ontvang je geen email van het IVN, geef dan je adres door via
bovenstaande mail.
Extra donatie IVN
Steun het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem met een extra donatie,
bijvoorbeeld met uw verjaardag, huwelijksfeest of andere festiviteit, maak
zelf een bedrag over of vraag uw gasten om een bedrag te storten op giro
392082 t.n.v. IVN Veldhoven Eindhoven Vessem.
Verslag Algemene Ledenvergadering
IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
12 februari 2014
Aanwezig:
Etje Hendrikx (voorzitter), Gerard Lijten (secretaris), Paul Olijslagers (penningmeester),
Lia Verhagen (bestuurslid), Harrie Kesseler (bestuurslid), Anita Liebregts (bestuurslid),
Will Colsters, Hetty Fokkens, Wim van Dooren, Harrie Jenniskens, Marian Kesseler, Lucy
Géheniau, Leonhard Schrofer, Frans Boks, Ad van den Heuvel, Neske Dupuis, José van
Lieshout, Jan Dankers, Dorien en Piet Vermeulen, Maria Baselmans, Thea den Otter, Aloys
Boland, Christ Dirkx, Gerard Hofmans, Mieke van den Hurk, Kees van Hout, Tineke Lous,
Rien de Schipper, André Rutjens, Anneke Nunn
Afmeldingen:
Gerard Verkuijlen, Lilian en Fred Smits, Dré Verhagen, Ine van Woensel, Johan
Couwenberg, Martien van de Ven, Hans Brave, Jo Goffrie, Rein Kieviet, Jan Kikkert,
Agnes Kok, Petra van Leeuwen, Joke Verhallen, Martin van Dam, Steven Vis, Annelies
Wagter, Ans de Zeeuw
6
Lente 2014
1.
Opening
De voorzitter opent de vergadering om 20.05 uur. Zij heet iedereen welkom en stelt voor
om de agenda op 2 punten aan te passen. Onder punt 2 vervalt “ingekomen stukken” (niet
relevant voor deze bijeenkomst) en tussen de punten 7 en 8 worden “Plannen voor 2014”
opgenomen. De vergadering gaat daarmee akkoord.
2.
Notulen vorige ledenvergaderingen
•
Verslag ALV d.d. 6 februari 2013: De secretaris wil één correctie doorvoeren.
Onder 6 - Aankoop D’n Aard heeft hij destijds geantwoord op de vraag “of de
statuten toestaan dat de vereniging onroerend goed bezit”, dat daarover niets is
vastgelegd en als zodanig het bezit van onroerend goed is toegestaan. Dat blijkt
achteraf niet juist. Artikel 12, lid 3 vermeldt namelijk: “Het bestuur is, mits met
voorafgaande goedkeuring van de algemene ledenvergadering, bevoegd tot het
sluiten van overeenkomsten tot het kopen, vervreemden en/of bezwaren van
registergoederen.” Onder registergoederen vallen, naast vliegtuigen en schepen,
ook onroerende goederen.
•
Verslag extra ALV d.d. 6 februari 2013: geen opmerkingen
•
Verslag ALV d.d. 18 september 2013: geen opmerkingen
•
Verslag extra ALV d.d. 18 september 2013: geen opmerkingen
Daarmee zijn alle verslagen goedgekeurd.
3.
Rondvraag
Geen vragen.
4.
Algemeen jaarverslag
In tegenstelling tot voorgaande jaren is het concept jaarverslag, voorafgaand aan de
vergadering, dit jaar niet via mail onder de leden verspreid. Reden daarvoor is dat er nog te
veel bijdragen van werkgroepen ontbraken en daardoor ook de samenvatting niet volledig
gemaakt kon worden. Inmiddels zijn de ontbrekende delen ontvangen en zal de secretaris
het concept verslag deze week afronden en aan de leden toezenden via mail. Aanvullingen
en correcties kunnen dan tot het eind van de maand (februari) worden doorgegeven aan het
secretariaat. Daarna wordt het verslag definitief en zal het verspreid worden onder de leden
en diverse organisaties.
5.
Financieel jaarverslag
Afrekening en balans 2013
De penningmeester presenteert een overzicht van de inkomsten- en uitgavenposten over
2013 en vervolgt met de balans per 31 december 2013. In 2012 is een verlies begroot van €
2.735, maar het jaar is uiteindelijk afgesloten met een verlies van € 9.630. Het resultaat is
echter niet te vergelijken met de begroting vanwege de koop van het verenigingsgebouw,
de daarvoor benodigde leningen van leden en de liquidatiesaldi van IVN Brabant en IVN
Eindhoven.
7
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Harrie Jenniskens merkt hierbij op dat er ook voor gekozen had kunnen worden om de
aankoop van D’n Aard niet op de resultatenrekening te zetten; nu geeft dat gedurende een
aantal jaren een scheef beeld van de exploitatie.
Toelichting bij de resultatenrekening:
Inkomsten
• Contributiebedragen flink verhoogd door ledenuitbreiding IVN Eindhoven
• KLE heeft voldoende reserves en doneert IVN € 400
• Huuropbrengsten van Bijenhoudersvereniging, Vogelwerkgroep De Kempen en
leden
• Cursussen vielen afgelopen jaar tegen, daardoor minder huurinkomsten
• KLE: maaien grafheuvels, verkoop hout en bijdrage Brabants Landschap
• Wandelaars geven graag een donatie voor de wandeling
• Slechts 1 cursus had voldoende inschrijvingen
• Tentoonstelling uitgeleend aan het NME in Oss
• Kinderfeestjes draaien zeer goed
• Verkoop is gestegen door nieuwe IVN kleding en verkoop nestkastjes en
Aerdmennekes
• Beheer Wandelroute Netwerk wordt betaald door het SRE
• Leningen, 13 leden hebben de aankoop van D’n Aard financieel gesteund
• Opheffen IVN Noord Brabant leverde Eindhoven en Veldhoven-Vessem geld op
Uitgaven
• Contributies overig: LTA, BMF, website
• Onderhoud: nieuwe brievenbus, onderhoud brandblusser
• Verzekering: extra, opstalverzekering
• GWE: stijgt ondanks teruggave energiebelasting
• Verbouwing keuken was niet begroot
• In december zijn de eerste 10 leningen terugbetaald incl. 5% rente (op jaarbasis)
• Praatkruid is duurder i.v.m. leden Eindhoven
• De huidige tentoonstelling de Beek is verbeterd
• Weinig cursussen, ook weinig uitgaven
• Verkoop: aanschaf kleding bij IVN Nederland
• Het WRN Eindhoven vergoedt de controleurs een bepaald bedrag
• Materiaal: nieuwe computer
• Er zijn 3 nieuwe reserveringsposten voor het gebouw
Er zijn geen vragen of opmerkingen over de resultatenrekening.
Toelichting bij de balans:
Activa
• Ondanks de koop van het verenigingsgebouw zijn onze liquide middelen slechts
met € 6277 afgenomen
Passiva
• Het batig saldo van IVN Eindhoven wordt voorlopig gereserveerd voor activiteiten
8
Lente 2014
•
in Eindhoven
Bij de reserveringen voor het dak, CV-ketel en onderhoud zijn extra reserves
opgevoerd op basis van te verwachten datum van vervanging
Er zijn geen vragen of opmerkingen over de balans.
Verslag kascommissie
Leonhard Schrofer doet, mede namens Aloys Boland, verslag van de kascontrole. De
commissie vindt dat de boekhouding accuraat en professioneel is uitgevoerd en er zijn geen
onregelmatigheden geconstateerd. De commissie spreekt ook haar waardering uit voor
bijzondere omstandigheden vanwege de samenvoeging van de twee afdelingen en de
aankoop van D’n Aard. De penningmeester wordt decharge verleend.
Begroting 2014
De penningmeester presenteert de begroting voor 2014, waarin een verlies is opgenomen
van slechts € 156. In 2015 zal er een flinke winst gemaakt worden. Dit alles als gevolg van
de aankoop van D’n Aard.
Er zijn geen vragen of opmerkingen over de begroting.
Leden kunnen, indien gewenst, meer inzicht krijgen in de financiële details via de
penningmeester.
Benoeming nieuwe kascommissie
Leonhard Schrofer blijft nog een jaar. Aloys Boland en Will Hendriks treden af. José van
Lieshout en Tineke Lous zijn bereid hun plaats in te nemen.
6.
Bestuursverkiezing
Harrie Kesseler en Paul Olijslagers hebben er een eerste periode van 3 jaar opzitten en
treden daarom statutair af. Zij zijn echter beiden herkiesbaar.
Lia Verhagen treedt na haar herbenoeming vorig jaar vervroegd af. De voorzitter bedankt
Lia voor haar bijdrage en overhandigt haar een zelfgemaakt insectenhotel. De vergadering
ondersteunt het dankwoord met applaus. Het bestuur draagt Thea den Otter voor als
opvolger van Lia; zij zal haar plaats in het schema van aftreden innemen. Er zijn geen
andere kandidaten voor een bestuursfunctie. De vergadering stemt met applaus in met de
(her)benoeming van Harrie, Paul en Thea.
7.
•
•
•
Plannen voor 2014
Nieuwe opzet van “schoolgidsencursus”. Nieuwe naam wordt “met de jeugd de
natuur in”, ook voor (groot)ouders die zelf met hun (klein)kinderen het bos in
willen en daar wat basiskennis voor willen. Er zijn inmiddels al 29 aanmeldingen.
Ook een nieuwe opzet van de “Aerdmennekes”. Vanwege de geringe
belangstelling wordt het schema ingekort van 4 keer 6 woensdagmiddagen naar 4
keer 1 zondagmiddag. De naam wordt veranderd in “Natuurleuk”.
Indien er een subsidiepot gevonden kan worden, zal er een nieuwe tentoonstelling
ontwikkeld worden over Biodiversiteit.
9
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
•
•
•
•
8.
We gaan proberen om via de politiek (gemeente) speelnatuur naar de
schoolpleinen te brengen.
Er wordt weer een hele serie vleermuiskasten gemaakt; materiaal daarvoor is via
de “Beursvloer” verkregen. In overleg met de Bosgroep Zuid zullen die
waarschijnlijk langs de Oersebaan opgehangen worden.
Vanuit Eindhoven is veel vraag naar activiteiten en wandelingen en zijn er veel
aanmeldingen voor cursussen en van nieuwe leden/scholen. We gaan daarom onze
activiteiten langzaam in die richting uitbreiden. Naast meer wandelingen zal de
waterwerkgroep o.a. een paar poelen in Eindhoven gaan inventariseren.
Door de toegenomen vraag naar wandelingen ontstaat er een grote druk op onze
gidsengroep. We gaan daarom proberen nieuwe gidsen te werven en op te leiden.
Rondvraag
Dorien Vermeulen: Vroeger kregen IVN-leden een pasje, waarmee o.a. korting mogelijk
was. Worden deze pasjes nog verstrekt en bestaat de kortingsregeling nog? Geen van de
bestuursleden (en andere aanwezigen) weet het antwoord. De penningmeester zal dit bij het
Landelijk Bureau navragen.
Leonhard Schrofer: Heeft nog 4 exemplaren van het rapport “Broedvogelinventarisatie
Eckartsebos Eindhoven 2010-2011” van onze vogelwerkgroep. Belangstellenden kunnen
zich melden bij hem. Het restant gaat terug naar de werkgroepcoördinator.
Rien de Schipper: De werkgroep Wandelroutenetwerk Eindhoven zoekt nog mensen die
een deel van het netwerk willen controleren (2 maal per jaar). Kees van Hout meldt zich
daarvoor aan.
9.
Sluiting
De voorzitter sluit de vergadering om 21.10 uur en nodigt de leden uit om gezamenlijk de
geheel vernieuwde keuken in te wijden. Zij memoreert nog even dat dit bijna helemaal het
werk is geweest van Paul Olijslagers, die daarvoor spontaan een applausje krijgt. Als
scheidend bestuurslid is het de eer aan Lia Verhagen om de (her)opening te verrichten via
het doorknippen van een lint. Daarna volgt het gebruikelijke, afsluitend samenzijn onder
het genot van een drankje en een hapje.
27 februari 2014
Gerard Lijten – secretaris
Huren van D’n Aard
Zoekt u een locatie voor een bijeenkomst dan biedt het IVN U een mooie
gelegenheid in D’n Aard aan het Ariespad. We hebben een grote zaal met
beamer, entree en keuken met koeling, koffieapparatuur en kookgelegenheid.
Bij mooi weer kunnen uw gasten genieten van de vlindertuin. Vraag
informatie op bij een van de bestuursleden.
10
Lente 2014
IVN publieksexcursies Maart - Juni 2014
Dinsdag 11 maart
Wandeling over het natuurpad in Knegsel. Start om 9:30 uur vanaf
gemeenschapshuis de Leenhoef aan ‘t Groen in Knegsel.
Zondag 16 maart
Wandeling rondom het Grootmeer met aandacht voor de paddentrek.
Vertrek om 10:00 uur vanaf de parkeerplaats aan de Merenweg in
Wintelre.
Zondag 30 maart
Wandeling door het gebied van de Grote Beek met aandacht voor de
paddenpoelen. Speciaal voor de kinderen is er een schoolgids
aanwezig. Start om 14:00 uur vanaf parkeerplaats P4 van de GGzE
aan de Boschdijk in Eindhoven.
Dinsdag 1 april
Wandeling langs de kleine Beerze. Vertrek om 9:30 uur bij de
Jacobushoeve aan de Jan Smuldersstraat in Vessem.
Zondag 13 april
Wandeling langs de heringerichte Dommel bij de Klotputten en de
Hogt. Vertrek om 10:00 uur bij de Groenschool aan de
Locatellistraat in Eindhoven.
Zondag 13 april
Kinder-doe-middag van 14:00-16:00 uur in de Heemtuin aan de
Genneperweg in Eindhoven. Kosten: € 1 per kind, ouders gratis.
Dinsdag 6 mei
Wandeling door de Dommelbeemden. Vertrek om 9:30 uur vanaf de
parkeerplaats bij de Vlasroot aan de Volmolenweg in Veldhoven.
Zondag 11 mei
Wandeling in de Boktse Beemden met speciale aandacht voor
vogels. Start om 14:00 uur op de hoek Anconalaan/Italiëlaan in
Eindhoven.
Zondag 1 juni
Wandeling door de Boktse Beemden in het kader van “Doe de
Dommeldag”. Start om 14:00 uur op de hoek Anconalaan/Italiëlaan
in Eindhoven.
Zondag 1 juni
Kinder-doe-middag van 14:00-16:00 uur in de Heemtuin aan de
Genneperweg in Eindhoven. Kosten: € 1 per kind, ouders gratis.
Een vrijdag in juni
Avondwandeling op de Oirschotse heide. We gaan op zoek naar
nachtzwaluwen en vleermuizen. Verzamelen om 22.00 uur bij de
RK-kerk in Wintelre, einde rond middernacht.
Vrijdag 27 juni
Een thema-avond over nachtvlinders. Lokken met licht en stroop,
daarna determineren. In de Dommelbeemden, aanvang 21:30 uur
aan de Nagelmekerseweg in Veldhoven.
11
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Agenda IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Deze agenda bevat de activiteiten die voor alle IVN leden toegankelijk zijn. Voor meer
achtergrondinformatie: zie afzonderlijke artikelen in het Praatkruid.
Voor specifieke werkgroepactiviteiten en het meest actuele overzicht van alle IVN
activiteiten: http://www.ivn.nl/vev Wat doen we Jaarkalender
Dag Tijd
Maart
1
9:00
11 9:30
16 10:00
17 20:00
21
9:00
25
20:00
28
30
14:00
Activiteit
Locatie / Vertrekpunt
Start van de regionale schoolgidsencursus
Publiekswandeling Natuurpad Knegsel
Publiekswandeling Paddentrek Grootmeer
Lezing Jan Bos: Macht en kracht van
planten
NLdoet activiteiten: Toren D’n Aard
opknappen, Vleermuizenkast bouwen
Start van de Vogelcursus voor beginners
Aanmelden bij Hetty Fokkens!
De Leenhoef
Parkeerplaats Grootmeer
D’n Aard
Einde van de tentoonstelling
Publiekswandeling Amfibieën op de Grote
Beek
April
1
9:30
Publiekswandeling Kleine Beerze
13
Publiekswandeling Klotputten / De Hogt
10:00
13 14:00
Mei
6
9:30
11 14:00
16/17/18
25 14:00
Juni
1
14:00
1
27 21:30
12
Kinderdoemiddag
D’n Aard. Aanmelden via nldoet.nl
D’n Aard. Meer info en aanmelden via
de website
D’n Aard
P4, ingang Boschdijk
Jacobushoeve (Jan Smuldersstraat,
Vessem)
Groenschool (Locatellistraat,
Eindhoven)
Heemtuin (Genneperweg, Eindhoven)
Publiekswandeling Dommeldbeemden
Publiekswandeling Vogels Boktse
Beemden
IVN weekend Biesbosch
Natuurleuk middag
P Vlasroot (Volmolenweg, Veldhoven)
Hoek Anconalaan / Italiëlaan,
Eindhoven
Kinderdoemiddag
Doe de Dommeldag
Thema-avond Nachtvlinders
Heemtuin (Genneperweg, Eindhoven)
D’n Aard
Nagelmekerseweg, Veldhoven
Lente 2014
Agenda KNNV Eindhoven
IVN Veldhoven Eindhoven Vessem en KNNV afdeling Eindhoven
werken samen op het gebied van sommige cursussen en lezingen.
Deze vinden altijd plaats in het Milieu Educatie Centrum in
Eindhoven.
Kijk op de KNNV-website voor uitgebreide informatie:
www5.knnv.nl/Eindhoven.
Voor maart/april staan de volgende KNNV-activiteiten op het programma:
• Lezing op donderdag 6 maart met de titel: "De natuur in Canada - overeenkomsten met
Europa” door Martien Helmig;
• Cursus "Planten determineren" door Nico Ettema, te houden op de donderdagen 27
maart, 10 en 24 april 2014. De cursus is zowel voor beginners als gevorderden geschikt
en is vooral op de praktijk gericht. Het uitgangspunt is werken aan de hand van planten
en leren hoe je met een flora omgaat. Meer info via [email protected]
• Lezing op donderdag 3 april „Kleine en grote gevleugelde vrienden, over vogels,
vlinders en libellen” door Gerard Schouten.
Lezing Jan Bos – Macht en kracht van planten
Planten zijn de enige levensvormen die doormiddel van unieke processen het zonlicht
kunnen opnemen en vermengen met andere, aardse, bestanddelen waarbij zij het voedsel
produceren voor alle levende wezens. Daarbij scheiden zij het levenbrengende zuurstof af
als afvalproduct. Zij voeden, rechtstreeks of indirect alles wat leeft op aarde. Alleen al
daardoor hebben zij macht.
Planten stellen, met hun chemische kwaliteiten, ons in staat om ons over de drempel van de
stoffelijke wereld te helpen.
Planten helpen ons ziekten en kwalen te bestrijden. Zij zijn, sinds mensenheugenis, de
leveranciers van geneesmiddelen en ze hebben de blauwdrukken geleverd voor de meeste
moderne, synthetisch geproduceerde medicamenten.
Planten hebben zich in het verleden geleend om ongewenste tijdgenoten te liquideren, en
niet alleen in het verleden. Planten stellen heksen in staat om te vliegen. Welke planten
hebben ze nodig?
Niemand kan zonnestralen verzamelen of, zonder hulpmiddelen, zijn kroost een reisje van
honderden kilometers laten maken. Een Paardebloem kan dat wel.
Planten hebben een vrijwel grenzeloos vermogen om zich voortdurend aan te passen aan
veranderde omstandigheden. Gelukkig, want ze kunnen zich niet verplaatsen zoals mensen
13
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
en dieren dat kunnen.
Planten hebben een diepgewortelde relatie met religie.
In deze diapresentatie komen niet alleen de bijzondere aspecten van planten aan de orde;
we kunnen ook genieten van hun schoonheid. En misschien is het een aansporing om nog
zuiniger te zijn op alles wat groeit op onze groene aarde waarop ook de nietigste plantjes
een functie hebben
De lezing vindt plaats op maandag 17 maart 2014, 20:00 uur, in D’n Aard.
Nieuws uit de Jo van Dun Vlindertuin
José van Lieshout
De tegenstelling tot vorig jaar is
groot! Toen lag er rond deze tijd
nog sneeuw in de tuin. Nu is het
volop voorjaar. We zien al
Crocussen, Maartsviooltje,
Koekoeksbloem, Maagdenpalm,
Narcissen, Sneeuwklokjes,
Sterhyacinth en in de vijver het
Blaasjeskruid.
De tuin komt weer tot leven.
Natuurtentoonstelling 2014: De Beek - Natuurverbinder
Veldhoven en Eindhoven worden doorsneden door allerlei beken: de Dommel, de Run, de
Rundgraaf, de Bruggenrijt, de Gender, de Ekkersrijt, de Tongelreep, de Kleine Dommel en
nog vele andere. De beken bepalen voor een groot deel het landschap in onze omgeving.
Planten, vogels, zoogdieren, insecten en amfibieën passen zich aan aan het natte rijke
biotoop rond de beken.
Dat is de rede dat IVN VEV enkele jaren geleden een tentoonstelling heeft gemaakt over de
beek. Dit jaar is deze tentoonstelling weer te bezoeken door scholen en andere groepen in
het gebouw van onze afdeling, d’n Aard, Ariespad 5, 5503 BB Veldhoven.
Een aantal scholen heeft zich al aanmeld, maar er is in maart nog volop ruimte in de agenda
voor meer bezoeken van groepen 5,6,7 en 8 van de basisschool.
Omdat de tentoonstelling nu in ons eigen gebouw staat, hebben we de mogelijkheid om die
wat langer te laten staan. Dus als scholen pas in april/mei kunnen komen, dan zijn daar
wel mogelijkheden voor.
14
Lente 2014
Plaats:
D’n Aard, gebouw van IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Adres:
Ariespad 5, 5503 EZ Veldhoven
Open:
Elke schooldag vanaf 15 januari 2014
Geschikt voor groep 5,6,7 en 8
Duur bezoek: 1 uur en 30 min. (op ochtend: 2 groepen, op middag 1 groep)
Aanmelden:
Via Etje Hendrikx ([email protected])
Natuurlijk is er ook de mogelijkheid voor andere groepen om naar de tentoonstelling te
komen kijken. Ook volwassenen kunnen het een en ander opsteken. Dus: als je met je
familie of vereniging of vriendengroep eens iets anders wilt doen: meld je dan gerust aan.
Vogelexcursie Brabant
Heine van Maar
In mei zijn broedvogels en trekvogels te zien. Op 3 mei gaan we een dag naar ze op zoek.
We blijven in Brabant en bezoeken daar enkele gebieden.
Vertrek zoals gebruikelijk om 7.00 uur bij D'n Aard en terugkomst om ongeveer 18.00 uur.
Het is de gewoonte dat je zelf brood en koffie mee neemt. We houden rond de middag
ergens een korte lunchpauze in een horecagelegenheid.
Als je mee wilt graag telefonisch opgeven bij mij tel. 2534269 of via
[email protected] met daarbij opgave of je wilt rijden.
Opgeven kan tot en met woensdag 30 april.
Tot ziens, Heine van Maar
Vogelcursus voor beginners
Hetty Fokkens
Op 25 maart 2014 start het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem met een praktische
vogelcursus voor beginners. Een leuke en interessante cursus voor mensen die meer willen
weten over de vogels die je thuis en onderweg kunt zien en horen.
De cursus bestaat uit één avond en een aantal excursies.
De cursus start met een algemene inleiding, een stukje basiskennis van vogels en een aantal
praktisch zaken zoals de keuze van een vogelgids en een verrekijker (telescoop). Tijdens de
excursies zullen we o.m. aandacht geven aan het herkennen van vogels, zang en roep,
vliegen, veren en leefgebieden van vogels. We zullen naar verschillende natuurgebieden in
de Kempen gaan.
Data: 25 en 29 maart, 5 en 19 april, 10 mei, 7 en 21 juni.
Het cursusgeld bedraagt € 35,00 voor IVN-leden en -donateurs en € 45,00 voor niet IVNleden.
15
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Meer informatie vindt u op de website: www.ivn.nl/afdeling/vev of neem telefonisch
contact op met Hetty Fokkens, tel. 040 25 43 077.
Via bovenstaande website van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem kunt u zich ook
aanmelden voor deze cursus.
Kinderdoemiddag: Winterkoning in de Heemtuin
Jacqueline van Heek
De winterkoning staat centraal in Heempark
Frater Simon Deltour en in het verhaal dat
voorgelezen wordt onder de verhalenboom:
“Hoe de vogels aan een koning kwamen”, van
Theo van Hoytema.
Want de winterkoning is het die koning wordt.
Het winterkoninkje zelf liet zich niet zien die
middag, maar op alle doe-posten en langs de
route onderweg was het kleine vogeltje met
zijn opgewipte streepstaartje echt wel
aanwezig. Zo is de tuin vol kinderen die gelijk
als vogeltjes hippen als ze stukjes koek mogen
happen; één oogje toe doen zodat ze toch een
beetje slapen maar ook half wakker zijn. Aan
de winterkoning en zijn vogelvrienden wordt
ook gedacht bij het maken van winterhapjes, de
snoep-dennenappels en pindasnoeren.
In de winterkoninkjesboekjes, die alle 60
bezoekertjes van die middag meekregen,
tekenden ze hun eigen winterkoning naar voorbeeld van een levensecht, opgezet, vogeltje.
De verbazing is groot dat de winterkoning zo klein is ….
Van één van de kinderen kreeg het vogeltje een kroon en een heuse koningsmantel mee.
Het is ook nog Nationale Tuinvogelteldag en de kinderen tellen op een punt met behulp van
prachtige vogelkaarten welke vogels ze zien. De waargenomen soorten schrijven ze op het
schoolbord: meerkoet, wilde eend, pimpelmees, koolmees, meeuw.
Van een echte vogelaar krijgen ze nog alle informatie en antwoorden op hun vogelvragen
en kijken ze door een grote telescoop. Voor kinderen en ouders een mooie en leerzame
middag.
Meer van deze Kinderdoemiddagen zijn in de lente 13 april, in de zomer 1 juni en in de
herfst 19 oktober.
16
Lente 2014
Natuurleuk
Dré Verhagen
De Aerdmennekesmiddagen uit 2013 voor (groot)ouders en (klein)kinderen hebben in 2014
een flitsende herstart gemaakt onder de nieuwe naam “Natuurleuk”.
Zondag 16 februari ontvingen we 28 kinderen en 27 volwassenen die zich na een korte
inleiding over nut en noodzaak om in onze steeds meer versteende leefomgeving
woonruimte te bieden aan vogels en insecten. Met grote inzet werd gebouwd aan
nestkastjes en vlinderverblijven. Hooi, dat geeft lekkere rommel, en aarden bloempotjes
zijn de ingrediënten voor oorwormhuizen. In boomschijven worden veel gaten van diverse
diameter geboord. Daarin kunnen solitaire bijtjes hun eitjes leggen. Als de opening is
afgedicht, weet je dat het boorgat is gevuld. Voor allerlei andere insecten kon bamboe
worden gebundeld in een blik of een goot om zo schuilplaats te bieden.
De kunstenaars onder de aanwezigen verzonnen leuke varianten van nestkasten en
insectenbehuizing. Leuk voor de mezen, het voer aan huis! En de kinderen die hun product
te groen vonden, grepen naar de kleurtjes om het geheel op te vrolijken.
En dan was er ook nog tijd om onder het genot van koffie, thee of fris met iets lekkers bij te
praten over van alles en nog wat.
Kortom een zeer geslaagde middag die een vervolg krijgt op zondagmiddag 25 mei. Ook
dan gaan we weer aan het werk, binnen zowel als buiten. Zorg dat je er weer bij bent.
Je bent welkom van 14.00 – 16.00 uur. Kosten zijn 3 euro per deelnemend kind.
Fototentoonstelling 2014
Dré Verhagen
In 2014 gaan we voor GEEL.
En dat is naast wit de kleur van het voorjaar. Veel geelbloeiende bomen, struiken en planten
17
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
zijn er dit jaar vroeg bij. Dus als je Speenkruid, Kornoelje of Eik als fotomodel wilt
gebruiken, dan moet je er vroeg bij zijn. Maar ook heel andere zaken kunnen boeien:
strepen, pijlen, bordjes, kleding, voedsel etc.
We kunnen met dit breed en open thema op een andere manier naar onze omgeving kijken.
Ook nu heb je een heel jaar tijd – tot november 2014 - om over je inzending na te denken.
Het is echt leuk om met een thema bezig te zijn. Ga de uitdaging eens aan. Je zult zien, dat
je anders gaat kijken. Je ziet de dingen anders, je ziet andere dingen, je bent anders met je
omgeving bezig. Doe eens gek, doe eens mee!! Je kunt het!!
Tot slot nog enkele technische zaken.
Wat je in mag zenden: Per deelnemer 3 losse foto’s met een maximaal formaat van 20x30
cm, een serie van 3 samenhangende foto’s met ook weer een maximaal formaat van
20x30 cm en tot slot een reportage van 6 tot 12 foto’s die samen een verhaal vertellen.
Deze foto’s zijn maximaal 13x18 cm.
Foto’s die niet voldoen aan de verhouding 2 bij 3 of 3 bij 4 zijn natuurlijk ook van harte
welkom, graag zelfs, want dat kan leiden tot verrassende effecten.
Saskia van Vliet, Schans 15, tel 2537521 en
Dré Verhagen, Zandoerleseweg 42, tel 2051929
Doe de Dommel dag
Op zondag 1 juni wordt de Doe de Dommel dag georganiseerd. Onder andere vinden daar
de volgende activiteiten plaats:
•
9:00-10:30 wandeling langs de Dommel bij de High Tech Campus, vertrek bij het
fietsbrugje voorbij de Groenschool aan de Locatellistraat in Eindhoven
•
13:00-14:15 wandeling langs de stads-Dommel, vertrek bij de brug aan de Wal in
Eindhoven
•
14:30-15:45 wandeling langs de stads-Dommel, vertrek bij de brug aan de Wal in
Eindhoven
•
14:00-15:30 wandeling in de Boktse Beemden, vertrek hoek Anconalaan-Italiëlaan
in Eindhoven
Gallen als overlevingscapsule
Jan Bos
Als we het over gallen hebben, moeten we eerst vaststellen wat gallen zijn. Een definitie:
(1) moet veroorzaakt worden
(2) en bewoond worden door organismen,
(3) die er tevens hun voedsel aan onttrekken.
18
Lente 2014
Op herfstwandelingen zullen je ongetwijfeld de vreemdsoortige uitwassen aan al dan niet
afgevallen boombladeren of takken zijn opgevallen. Vooral eiken zijn er mee behept en het
kan voor komen dat je in de nazomer wel 3 of 4 verschillende modellen op één eikeblad
aantreft. Het zijn de kraamkamers van een aantal galwespensoorten die de voorkeur aan de
eik gaven. Wilgen en eiken zijn recordhouders op het gebied van ‘gallen’, zoals die
misvormingen worden genoemd.
Het is nog steeds niet helemaal duidelijk
hoe ze ontstaan. Zeker is wel dat de
aanwezigheid van de larven (soms ook de
eitjes) van de nietige en tere galwespjes de
oorzaak zijn.
De meeste galwespen lijken sprekend op
elkaar maar we kunnen ze feilloos
herkennen aan de gallen die ze
teweegbrengen.
De meest bekende gal is wel de
Appelbladgal (1) veroorzaakt door het galwespje Cynips quercusfolii dat maar een paar
millimeter lang is. Er zijn twee generaties. De voorjaarsgeneraties bestaan uit mannetjes en
vrouwtjes. Het vrouwtje legt, na paring, in het voorjaar de bevruchte eitjes in een bladnerf
aan de onderkant van een eikeblad.
Daaruit komen heel kleine larfjes. Het schijnt dat een uitscheiding van die jonge larfjes de
hormoonbalans in het blad verstoren. De eik bouwt als het ware een muur van sappig
weefsel rondom elk larfje en dat is nu net wat deze nodig hebben: volop voedsel en
bescherming bovendien.
De Appelbladgal groeit voortreffelijk; eerst groen en hard, soms met een rode blos, later
bruin en sponsachtig. De larfjes verpoppen zich in de gal. In het vroege voorjaar komen er
uitsluitend vrouwtjeswespen uit, die nog een tijdlang in de larvenkamers verblijven. Tegen
die tijd zijn de gallen al met de bladeren op de grond gevallen.
Omstreeks november/december bijten ze zich een weg
naar buiten. Ze leggen onbevruchte eitjes, in een slapende
eikenknop, aan de stamvoet van de eik die Paarse
fluweelgallen veroorzaken. Daaruit ontwikkelt zich dan
weer de gemengd-slachtige voorjaarsgeneratie waarmee
het verhaal begon.
Als je een wandeling maakt op een plaats waar veel riet
voor komt, vallen je misschien de groene, of als het herfst
of winter is, de bruine Sigaargallen in de rietstengels op.
(2).
19
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Ze worden veroorzaakt door de larven van de Fritvlieg
(Lipara lucens). Als het riet in juni flink begint te groeien
legt het vrouwtje van de Fritvlieg een bevrucht eitje in
een rietstengel. Als de larve uitkomt eet het zich een
kanaal in het merg. De aangetaste riethalm zet geen
bloeipluim maar verdikt zich spoelvormig met vergrote
bladscheden. De gal kan wel 15 cm lang worden. De
wand verhout in de herfst en vormt een uitstekende
schuilplaats voor de larve, die er de hele winter vertoeft.
(3) Ze verpopt zich erin en in mei, juni komt de
volwassen Fritvlieg tevoorschijn, paart en legt weer
eieren in juni. De gallen komen voor op niet optimaal
groeiend riet, meestal op droge plaatsen.
Een soort gal
die we
vermoedelijk
ook wel kennen is de Mosgal op wilde rozen. De
gal wordt ook wel Bedeguaar of Slaapappel
genoemd. Het vrouwtje van de Rozengalwesp
(diplolepis rosae) legt in de zomer haar eitjes in de
bladknoppen van wilde rozen. Als de larven
uitkomen ontstaan er vreemde, mosachtige,
draderige gallen met een harde kern. (4) Het lijken
wel plukjes mos, (vandaar de naam), eerst groen,
later soms prachtig rood en in de winter worden
die woekeringen bruin. In het harde centrum
bevinden zich talrijke larvenkamers waarin de
larven overwinteren. (5) Het volgend jaar
verpoppen ze zich en na de gedaante-verwisseling
komen de volwassen insecten in de zomer
tevoorschijn. Het zijn (altijd) allemaal vrouwtjes.
Mannetjes komen zelden voor. Hier dus ook geen
generatiewisseling.
Tussen de larvenkamers komen vaak indringers voor; galwespen die zelf geen gallen
kunnen veroorzaken, en op deze wijze aan een goede behuizing komen. Ze leven weliswaar
vreedzaam naast elkaar maar soms zijn er zoveel dat ze met de oorspronkelijke bewoners
omkomen. Anders gaat het met de larven van sluipwespen die de gallen parasiteren. Die
sluipwespenvrouwtjes hebben een lange legboor waarmee ze eieren leggen in de
larvenkamers of zelfs in de larven van de Rozengalwesp. Als die larven uitkomen eten ze
de oorspronkelijke bewoners op. Dikwijls komt uit zo’n mosgal dan ook geen enkele
Rozengalwesp, maar zien alleen jonge sluipwespen het levenslicht.
Zo zien we hoe het evenwicht in de natuur in stand wordt gehouden. ‘eten en gegeten
worden’; zo is het miljoenen jaren gegaan in de natuur; het was goed. Laat het zo blijven.
20
Lente 2014
P.S. Dit zijn slechts enkele soorten gallen. Er zijn honderden soorten, veroorzaakt door
bijvoorbeeld vliegen. muggen, wespen, bacteriën, schimmels, mijten.
Detail van mosgal met larven
Opengesneden rietsigaar
met larve
Galappel
Mosgal, of Bedeguaar
21
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
TUINTECHNISCH BEDRIJF
Tuinarchitectuur * Aanleg - Onderhoud * Kwekerij
VELDHOVENS BLOEMENHUIS
Potplanten * Snijbloemen * Verzorging van shows
W. HUYBERS
Sondervick 25, 5505 NA Veldhoven
Telefoon 040-2531643, fax 040-253051
22
Lente 2014
Bellen voor het maken van afspraken: 040-2571517
Maandag t/m vrijdag tussen 9.00 en 10.30 uur.
Noord Brabantlaan 80
5652 LE Eindhoven
Heuvel 16
5502 AK Veldhoven
23
Praatkruid - IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
IVN Veldhoven Eindhoven Vessem
Verenigingsgebouw D’n Aard
Ariespad 5, 5503 EZ te Veldhoven
http://www.ivn.nl/vev
[email protected]
Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid
HET VIERSEIZOENEN PRAATKRUID
Het Praatkruid verschijnt vier keer per jaar.
Ieder seizoen een nieuw Praatkruid.
Voor inleverdata kopij: zie inhoudsopgave.
Meld je aan voor het digitale praatkruid via
[email protected]
Het doel van het IVN is het bevorderen van natuur- en milieubesef door het
organiseren en stimuleren van educatieve activiteiten.
Dit willen wij bereiken door het organiseren van excursies, cursussen en
tentoonstellingen, het op positieve wijze beïnvloeden van het beleid en de
activiteiten van de overheid en het ondersteunen van het werk van het
onderwijzend personeel van de scholen. Iedereen die wil meewerken aan de
verwezenlijking van de doelstellingen kan lid of donateur worden van het IVN.
Het IVN kent plaatselijke afdelingen en een landelijk bureau.
De contributie bedraagt tenminste € 24,00 en donatie € 13,75 per jaar.
Voor huisgenootleden is een jaarlijkse bijdrage verschuldigd van € 3,00.
Scholen betalen een vaste contributie van € 40,00.
Onze afdeling heeft als werkgebied Veldhoven, Eindhoven, Vessem, Knegsel
en Wintelre.
24