Transcript 06 Visie op omgevingsdiensten 2014 dbvst (PDF

III ï l i I HII IIP IIIII,
Voorstel aan Dagelijks Bestuur
Registratienummer: 2014.17530
routinq met data:
paraaf:
overleg portefeuillehouder
26.08.2014
dagelijks bestuur
16.09.2014
secretaris
commissie wb
commissie bcwvm
29.10.2014
algemeen bestuur
auteur
Geert Vogels
agendapunt: A06
programma
Vergunningen en Handhaving
vergaderdatum: 16-09-2014
portefeuillehouder
Toine Gresel en Jan Classens
openbaar: ja
bijlage(n) openbaar: ja
beslissing Dagelijks Bestuur:
Conform voorstel
Onderwerp
1ľ
11
Visie op omgevingsdiensten
Aanleiding
T i j d e n s u w v e r g a d e r i n g v a n 6 m e i 2 0 1 4 is d e a n n o t a t i e v a n d e v e r g a d e r s t u k k e n v a n d e
Uniecommissie Waterketens en Emissies ( C W E ) d.d. 9 mei 2014 aan de orde gesteld. De door de
U n i e v a n W a t e r s c h a p p e n v a s t te stellen Visie op omgevingsdiensten, d i e uitsluitend i n z o o m t o p het
t a a k v e l d V e r g u n n i n g e n , T o e z i c h t e n H a n d h a v i n g , m a a k t e h i e r v a n d e e l uit. D e a n n o t a t i e d . d . 1 m e i
2 0 1 4 , w a a r i n positief is g e a d v i s e e r d o v e r d e visie, is g e r e g i s t r e e r d o n d e r n u m m e r 2 0 1 4 . 1 2 3 0 0 . D e
C W E heeft d e visie 9 m e i 2 0 1 4 v a s t g e s t e l d . Bij brief v a n 3 0 j u n i 2 0 1 4 zijn d e l e d e n ­ w a t e r s c h a p p e n
hierover geïnformeerd.
Voorstel
1.
K e n n i s te n e m e n v a n d e k e r n p u n t e n uit d e V i s i e o p o m g e v i n g s d i e n s t e n e n o n z e W P M ­ p r a k t i j k .
2.
K e r n p u n t e n uit d e V i s i e o p o m g e v i n g s d i e n s t e n e n o n z e W P M ­ p r a k t i j k t e r k e n n i s v o o r l e g g e n a a n
Commissie Bestuur, Communicatie, Waterkering, Veiligheid en Middelen.
Inleiding
In 2 0 1 1 is e e n visie v a n d e w a t e r s c h a p p e n o p d e R U D ' s ­ n u O m g e v i n g s d i e n s t e n g e n o e m d ­
o p g e s t e l d . D e k e r n v a n d i e visie w a s d a t s a m e n g a a n niet a a n d e o r d e w a s . S a m e n w e r k i n g w e l , w a a r
d a t t o e g e v o e g d e w a a r d e h a d . In 2 0 1 3 is in U n i e v e r b a n d b e s l o t e n d e visie t e a c t u a l i s e r e n n a a r
a a n l e i d i n g v a n d i v e r s e w e t t e l i j k e o n t w i k k e l i n g e n e n o n t w i k k e l i n g e n in d e praktijk. H e t bij d e s t u k k e n
v a n d e U n i e g e v o e g d e r a p p o r t , d a t v o o r e n t i j d e n s u w v e r g a d e r i n g t e r i n z a g e ligt, v o r m t d e w e e r s l a g
van de actualisatie.
Beoogd effect
H e t w o r d t v a n s t r a t e g i s c h b e l a n g g e a c h t o m b e p a a l d e k e r n p u n t e n uit d e visie e n o n z e praktijk
expliciet o n d e r d e a a n d a c h t t e b r e n g e n v a n u w b e s t u u r ( e n d e c o m m i s s i e B e s t u u r , C o m m u n i c a t i e ,
W a t e r k e r i n g , V e i l i g h e i d ) . D a a r m e e w o r d t d e m o g e l i j k h e i d g e b o d e n tot b i j s t u r i n g .
1
Kernpunt: Versterken waterkolom
Kernpunt visie
'" *
:WPI^praktäk
f
.•VŴS r'R-
H e t heeft d e v o o r k e u r d e w a t e r k o l o m , w a a r
Wij hebben d e afgelopen jaren sterk ingezet o p
nodig, te versterken door samenwerking met
het v e r s t e r k e n w a t e r k o l o m ; er zijn a a n s p r e k e n d e
(naastliggende) waterschappen en
r e s u l t a t e n g e b o e k t z o w e l r e g i o n a a l a l s landelijk.
Rijkswaterstaat.
Kernpunt: Samenwerking met omgevingsdiensten in het algemeen
Kernpunt visie
Samenwerking van de waterbeheerders met de
N o o d z a a k w o r d t m i n d e r d o m i n a n t g e v o e l d d a n in
o m g e v i n g s d i e n s t e n is n o o d z a k e l i j k o p het
d e visie b e s c h r e v e n . S a m e n w e r k i n g m e t
g e b i e d v a n d e indirecte l o z i n g e n , risicovolle
omgevingsdienst Limburg Noord verkeert op
( B R Z O - ) b e d r i j v e n , c a l a m i t e i t e n e n in h e t
n i v e a u v a n e l k a a r w e t e n te v i n d e n a l s h e t n o d i g
a l g e m e e n als het g a a t o m a f s t e m m i n g v a n
is.
V T H - t a k e n in d e f y s i e k e l e e f o m g e v i n g .
Kernpunt: Samenwerking met omgevingsdiensten op indirecte lozingen
Kernpunt visie
. '- - ' í . . . WPM-praktijk
w- ^ S
T e n a a n z i e n v a n d e indirecte l o z i n g e n w o r d t
Bestuurlijk is n a d r u k k e l i j k g e k o z e n v o o r r e a c t i e v e
geadviseerd de samenwerking met de
rolinvulling, w a a r b i j in b e g i n s e l g e e n c a p a c i t e i t
omgevingsdiensten door te zetten of te
wordt ingezet voor advisering over en toezicht op
intensiveren, bijvoorbeeld als de lopende
indirecte l o z i n g e n . Dit h e e f t a f g e l o p e n j a r e n n o g
evaluatie naar de bevoegdheidsverdeling of de
niet g e l e i d t o t v e r s t o r i n g z u i v e r i n g s p r o c e s
verkenning naar d e knelpunten daartoe
rioolwaterzuiveringsinstallaties.
aanleiding geeft.
Kernpunt: Geen taakopdracht VTH-taken aan omgevingsdienst
Kernpunt visie
D e V T H - t a k e n t e n a a n z i e n v a n integraal
:.WPM-praktijk
.
*
,
-
p
Dit k o m t o v e r e e n m e t o n z e situatie.
watersysteembeheer, zoals taken ten aanzien
v a n d i r e c t e l o z i n g e n e n t a k e n o p basis v a n d e
keur, zijn z o d a n i g v e r k n o o p t m e t d e k e n n i s e n
expertise en overige taken van de
waterbeheerders,
d a t d e uitvoering d a a r v a n n e e r l e g g e n bij d e
Dit k o m t o v e r e e n m e t o n z e o v e r t u i g i n g .
o m g e v i n g s d i e n s t e n niet bijdraagt a a n e e n
v e r b e t e r d e kwaliteit v a n d e u i t v o e r i n g . O o k
e f f i c i e n c y w i n s t is d a a r b i j niet t e v e r w a c h t e n .
2
Kernpunt: Samenwerking tussen waterschappen en Rijkswaterstaat
Kernpunt visie
WPUļrakt*
De samenwerking tussen waterschappen en
Dit k o m t o v e r e e n m e t o n z e o v e r t u i g i n g .
'
., '
. ft, v . V
R i j k s w a t e r s t a a t levert t o e g e v o e g d e w a a r d e o p
het p u n t v a n kwaliteit; het o p g a a n in d e
o m g e v i n g s d i e n s t e n heeft v o o r w a t e r b e h e e r d e r s
geen meerwaarde.
D e z e kwaliteit m o e t e n w e w e l blijven l e v e r e n .
W i j l e v e r e n e e n b i j d r a g e a a n het landelijke
D a a r t o e is o n d e r a n d e r e h e t p r o j e c t
p r o j e c t "Kwaliteitscriteria w a t e r b e h e e r " d o o r
'Kwaliteitscriteria w a t e r b e h e e r ' o p g e s t a r t ,
genereren inhoudelijk e n financieel c o m m i t m e n t
w a a r i n g e z a m e n l i j k m e t alle w a t e r b e h e e r d e r s
waterbeheerders (Rijkswaterstaat en
kwaliteitseisen worden opgesteld voor
waterschappen), door verstrekken van de
v e r g u n n i n g v e r l e n i n g , t o e z i c h t e n h a n d h a v i n g in
o p d r a c h t a a n e x t e r n b u r e a u e n d o o r het
het w a t e r b e h e e r .
a a n s t u r e n v a n het b e g e l e i d i n g s t e a m .
Argumenten (t.b.v. b e s l u i t v o r m i n g c o n f o r m v o o r s t e l )
K e r n p u n t visie e n W P M - p r a k t i j k is b e s p r o k e n t i j d e n s s t r a t e g i s c h o v e r l e g t u s s e n p o r t e f e u i l l e h o u d e r s
Vergunningen (Jan Classens) e n Handhaving (Toine Gresel) en p r o g r a m m a m a n a g e r Vergunningen
en Handhaving (Geert Vogels).
U i t k o m s t h i e r v a n is d a t er g e e n bijsturing vereist is.
D e k e r n v a n d e visie is n a m e l i j k gelijk g e b l e v e n a a n d e v o r i g e : s a m e n g a a n m e t o m g e v i n g s d i e n s t e n
n e e , s a m e n w e r k e n j a w a a r d a t t o e g e v o e g d e w a a r d e heeft. D a a r n a a s t w o r d t d e n o o d z a a k o m in t e
zetten o p e e n sterkere waterkolom onderschreven; e e n sterkere waterkolom te realiseren via (1)
v e r d e r e s a m e n w e r k i n g t u s s e n w a t e r s c h a p p e n e n (2) v a n w a t e r s c h a p p e n m e t R i j k s w a t e r s t a a t ,
a l s m e d e ( 3 ) d e o n t w i k k e l i n g v a n kwaliteitscriteria V T H v o o r w a t e r b e h e e r d e r s .
Kanttekeningen ( g e v o l g e n , a l s niet b e s l o t e n w o r d t c o n f o r m h e t v o o r s t e l )
G e e n g e b r u i k g e m a a k t v a n d e m o g e l i j k h e i d tot bijsturing.
Communicatie
Z o w e l bestuurlijk als a m b t e l i j k w o r d t in v o o r k o m e n d e g e v a l l e n W P M - p r a k t i j k u i t g e d r a g e n .
Voorstel biedt basis tot dialoog over WPM-praktijk.
Uitvoering en planning
B e h a n d e l i n g C o m m i s s i e B e s t u u r , C o m m u n i c a t i e , W a t e r k e r i n g , V e i l i g h e i d e n M i d d e l e n v i n d t plaats o p
29 oktober 2014.
(COf
UNIC VAN WATERSCHAPPEN
Bezoekadres
Koningskade 40
2596 AA Den Haag
Postadres
Postbus 93218
2509 ae Den Haag
2014.16347
01
2Gİ4
Telefoon
0703519751
070 354 46 42
De leden­waterschappen
datum
ons kenmerk
contactpersoon
30 juni 2014
72847/1P
mw. mr.ir. M.J. Kraak
bijlage(n)
uw kenmerk
e­mail
1
[email protected]
betreft
Visie op omgevingsdiensten
Geachte leden,
Op 9 mei 2014 is door de Commissie waterketens en emissies (CWE) de nieuwe visie van de
waterschappen op de omgevingsdiensten vastgesteld. Met deze brief wil ik u graag informeren
over deze visie.
Omgevingsdiensten
Omgevingsdiensten, soms milieudiensten of regionale uitvoeringsdiensten (RUD's) genoemd,
voeren verplicht de zogenaamde VTH­taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving) uit
voor gemeenten en provincies op het vlak van milieu. De watergerelateerde teken maken daar
geen onderdeel van uit, met uitzondering van de indirecte lozingen. Naast de verplicht overge­
dragen taken, kunnen overheden andere taken overdragen aan de omgevingsdiensten.
Inhoud visie
In de visie wordt geconcludeerd dat het de voorkeur heeft de waterkolom, waar nodig, te ver­
sterken door samenwerking met (naastliggende) waterschappen en Rijkswaterstaat. Samen­
werking van de waterbeheerders met de omgevingsdiensten is noodzakelijk op het gebied van
de indirecte lozingen, risicovolle (BRZO­)bedrijven, calamiteiten en in het algemeen als het gaat
om afstemming van VTH­taken in de fysieke leefomgeving.
Ten aanzien van de indirecte lozingen wordt geadviseerd de samenwerking met de omgevings­
diensten door te zetten of te intensiveren, bijvoorbeeld als de lopende evaluatie naar de be­
voegdheidsverdeling of de verkenning naar de knelpunten daartoe aanleiding geeft.
De VTH­taken ten aanzien van integraal watersysteembeheer, zoals taken ten aanzien van di­
recte lozingen en taken op basis van de keur, zijn zodanig verknoopt met de kennis en experti­
se en overige taken van de waterbeheerders, dat de uitvoering daarvan neerleggen bij de om­
gevingsdiensten niet bijdraagt aan een verbeterde kwaliteit van de uitvoering. Ook efficiency­
winst is daarbij niet te verwachten.
Pagina 2 van 2
Afstemming met Rijkswaterstaat
De visie op de omgevingsdiensten is op 12 juni 2014 op bestuurlijk niveau besproken met
Rijkswaterstaat. In dit overleg is ingestemd met de koers uit de visie. Vastgesteld is dat we met
de samenwerking tussen waterschappen en Rijkswaterstaat laten zien kwaliteit te leveren en
dat opgaan in de omgevingsdiensten voor waterbeheerders geen meerwaarde heeft. Van belang is dan dat we deze kwaliteit wel blijven leveren. Daartoe is onder andere het project 'Kwaliteitscriteria waterbeheer* opgestart, waarin gezamenlijk met alle waterbeheerders kwaliteitseisen worden opgesteld voor vergunningverlening, toezicht en handhaving in het waterbeheer.
Ik hoop u met deze brief te hebben geïnformeerd over de visie op de omgevingsdiensten. Een
exemplaar van deze visie is bijgevoegd bij deze brief. U kunt de visie ook downloaden vanaf de
website van de Unie. Met vragen of opmerkingen over de visie kunt u contact opnemen met
M.J. (Ina) Kraak.
Hoogachtend,
v 7
ir.mg. A.J. Vęrŕtíuë
Algemeend irect
irecteur
S
UNIE VAN WATERSCHAPPEN
Auteur
H. Peelen I
M.J. Kraak
Datum
9 mei 2014
Versie
Status
Definitief
Visie op omgevingsdiensten
Waterschappen in relatie tot omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 2 van 23
Voorwoord
Voor u ligt een visie op het beleidsveld water in relatie tot de omgevingsdiensten. In Nederland zijn sinds kort omgevingsdiensten operationeel, die taken uitvoeren op het terrein van
het omgevingsrecht. Ook waterschappen voeren taken uit op dit vlak. Samen met de omgevingsdiensten maar ook met bijvoorbeeld gemeenten, provincies, rijk, politie en Openbaar
Ministerie staan we aan de lat voor de zorg voor de fysieke leefomgeving. Daartoe wordt op
dit moment al door alle waterschappen, in verschillende vormen, samengewerkt met de omgevingsdiensten.
Waterschappen zijn als functionele bestuursorganen verantwoordelijk voor het waterbeheer
in Nederland. Samen met Rijkswaterstaat, die verantwoordelijk is voor het hoofdwatersysteem, zorgen de waterschappen voor het voorkomen van overstromingen, wateroverlast of
droogte. En dat alles in samenhang met een goede kwaliteit van watersystemen, om uiteindelijk alle partijen, die belang hebben bij het waterbeheer, zo goed mogelijk te bedienen.
Kennis van integraal waterbeheer is specialistisch en verschilt per gebied. De waterstaatkundige grenzen van gebieden vormen daarbij de beheergrenzen van waterschappen.
Daarnaast is het waterbeheer onderdeel van de bredere overheidszorg voor de fysieke
leefomgeving. Daarom is een intensieve samenwerking tussen alle overheden essentieel.
De specifieke taken van de waterschappen en de stroomgebiedbenadering in hun beheergrenzen maken het niet doelmatig en efficiënt om uitvoeringstaken over te dragen aan de
omgevingsdiensten. W e willen blijven werken aan een verdere professionalisering van onze
uitvoeringstaken. Om de kwaliteit te borgen zoeken waterschappen elkaar op. Ook wordt
steeds nadrukkelijker samengewerkt tussen waterschappen en Rijkswaterstaat. Samen met
Rijkswaterstaat ontwikkelen wij kwaliteitscriteria ten aanzien van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het beleidsveld water. Hiermee willen wij verder professionaliseren
om als waterbeheerders onze verantwoordelijkheden waar te kunnen blijven maken.
Met deze visie zetten we een koers uit voor de toekomst van de uitvoeringstaken van de waterschappen. Een koers die we niet alleen bewandelen, maar vooral samen met de omgevingsdiensten!
Drs. H. Roorda, mei 2014
Visie Omgevingsdiensten
12j
Visie op omgevíngsdiensten
Pagina 3 van 23
Inhoudsopgave
Voorwoord
2
1
Aanleiding
4
1.1
1.2
1.3
1.4
Visiedocument 2011
Ontwikkelingen
Opdrachtgever
Leeswijzer
4
4
4
5
2
2.1
2.2
Doel en werkwijze
Lange termijn visie
Werkwijze om doel te bereiken
6
6
6
3
O m g e v i n g s d i e n s t e n en water: wettelijk kader
7
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
Algemeen
Wetsvoorstel VTH
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo): indirecte lozingen
Waterwet: directe lozingen
Keur
7
7
7
8
8
4
4.1
4.2
4.2.1
4.2.2
4.2.3
4.3
Omgevingsdiensten: stand van zaken en ervaringen
Stand van zaken eind 2013: algemeen
Resultaten bestuurlijke ronde waterschappen
Invulling visie 2011
Eerste ervaringen
Bestuurlijke beeldvorming waterschappen over omgevingsdiensten
Verwachte ontwikkelingen omgevingsdiensten komende jaren
9
9
9
10
10
11
12
5
5.1
5.2
Ontwikkelingen in o m g e v i n g s r e c h t e n in water
Omgevingswet en bijbehorend afsprakenkader
Ontwikkelingen bij waterbeheerders
13
13
13
6
6.1
6.2
6.3
Koersbepaling VTH-taken w a t e r s c h a p p e n
Algemeen
Overwegingen koersbepaling
Advies koersbepaling
15
15
16
17
7
C o n c l u s i e s en aanbevelingen
18
Bijlagen
Bijlage 1: Checklist bestuurlijke ronde langs waterschappen over RUD's
Bijlage 2: Overzicht omgevingsdiensten
Bijlage 3: Beheergebieden waterschappen en diensten Rijkswaterstaat
19
19
22
23
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
1
Aanleiding
1.1
V i s i e d o c u m e n t 2011
Pagina 4 van 23
In 2011 is door de Unie van Waterschappen het Visiedocument 'Waterschappen en Regionale UitvoeringsDiensten' opgesteld. In deze visie zijn verschillende modaliteiten geschetst
ten aanzien van de relatie tot RUD's (Regionale Uitvoeringsdiensten, nu veelal omgevingsdiensten genoemd ), namelijk participeren, uitbesteden of samenwerken. Op basis van het
rapport is in 2011 geconcludeerd dat het model van samenwerking (vooralsnog) de voorkeur
verdient. Meer definitieve besluitvorming zou over enkele jaren aan de orde zijn nadat de
omgevingsdiensten van de grond zijn gekomen en er praktijkervaring is opgedaan.
1
1.2
Ontwikkelingen
Inmiddels zijn de meeste omgevingsdiensten daadwerkelijk opgestart (zie ook hoofdstuk 3)
en is door de waterschappen meegedacht en gewerkt aan verschillende vormen van samenwerking tussen omgevingsdiensten en waterschappen. Daarom is een inventarisatie
mogelijk en een nadere positiebepaling wenselijk ten aanzien van het beleidsveld water.
Verder zijn er diverse ontwikkelingen op het vlak van wetgeving, zoals het wetsvoorstel verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving (Wetsvoorstel VTH) en het komende
wetsvoorstel Omgevingswet, met bijbehorend afsprakenkader (2013) tussen de Unie van
Waterschappen en de minister van Infrastructuur en Milieu (l&M).
1. Programma Uitvoering met Ambitie (PUmA)en het vervolg
In het bestuurlijke overleg van het Programma Uitvoering met Ambitie (PUmA) van 11 april
2013 is het gemoderniseerde stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)
voor de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) vastgesteld met een stelselnotitie. Dit programma en de vastgestelde stelselnotitie vormen de basis voor met name het
verbeteren van de VTH-taken en de omgevingsdiensten.
2. Domein VTH-stelsel
Het domein waar dit VTH-stelsel zich op richt is dat van uitvoering van de Wabo-taken, in het
bijzonder het milieudeel. Bij de verdere ontwikkeling van het stelsel ligt een verbreding van
het domein naar andere onderdelen van het omgevingsrecht in de rede, zo valt af te leiden
uit de vastgestelde stelselnotitie.
3. Kwaliteit VTH-taken
Verder is er conform het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving van de
Wabo blijvende aandacht voor de kwaliteit van VTH-taken en mede op die taken wordt er
steeds meer de samenwerking gezocht met andere waterschappen en met Rijkswaterstaat,
als waterbeheerder.
1.3
Opdrachtgever
Gelet op de hierboven geschetste ontwikkelingen heeft de bestuurlijke Commissie Waterketens en Emissies (CWE) op 20 september 2013 gevraagd om een actualisatie van de visie
van de waterschappen ten aanzien van de omgevingsdiensten. Daarnaast is in het bestuurlijk overleg met Rijkswaterstaat nadere afstemming geweest over deze opdracht. Afgesproken is dat de geactualiseerde visie van de waterschappen ten aanzien van de omgevingsdiensten wordt afgestemd met Rijkswaterstaat.
Regionale Uitvoeringsdiensten (RUD's) worden nu veelal Omgevingsdiensten genoemd, zie ook de
website van de vereniging Omgevingsdienst NL, www.omaevinasdienst.nl. Enkele Omgevingsdiensten
worden milieudiensten genoemd. In dit rapport wordt de naam Omgevingsdiensten gehanteerd, waarmee ook de RUD's en de milieudiensten worden bedoeld, zoals aangeduid op
www.omgevinqsdienst.nl.
1
Visie Omgevingsdiensten
C33
1.4
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 5 van 23
Leeswijzer
In dit document zijn in de eerste hoofdstukken de aanleiding, het doel, de werkwijze en het
wettelijk kader beschreven. In hoofdstuk vier worden de stand van zaken en de ervaringen
weergegeven van de waterschappen met de omgevingsdiensten. Vervolgens worden in
hoofdstuk vijf de ontwikkelingen in het omgevingsrecht beschreven, waaronder de Omgevingswet en de gemaakte afspraken tussen de minister van Infrastructuur en Milieu en de
Unie van Waterschappen. Verder wordt in dit hoofdstuk ingegaan op de diverse samenwerkingsverbanden tussen waterschappen onderling en tussen waterschappen en Rijkswaterstaat. Hoofdstuk zes en zeven geven tot slot de koersbepaling en conclusies ten aanzien
van de omgevingsdiensten.
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
2
2.1
Pagina 6 van 23
Doel en werkwijze
L a n g e termijn visie
Waterschappen behartigen het belang van het regionale watersysteem. Vanuit dat belang
dienen de waterschappen primair te denken en te handelen. Vanuit die waterbeheertaak zijn
waterschappen voortdurend op zoek naar verbetering van de uitvoering van de VTH-taken.
Dit visiedocument beoogt de waterschappen in staat te stellen een gezamenlijke en gedragen visie voor de lange termijn vast te stellen met betrekking tot de relatie met omgevingsdiensten wat betreft VTH-taken. En tevens de individuele waterschappen handvatten te geven in de besluitvorming VTH-taken al dan niet in uitvoering te geven bij de omgevingsdiensten die in 2013 en 2014 zijn en worden gevormd en opgestart.
2.2
Werkwijze om doel te bereiken
Bestuurlijke ronde langs de portefeuillehouders VTH van alle waterschappen:
In het 4e kwartaal van 2013 is een bestuurlijke ronde langs alle waterschappen uitgevoerd.
Mede aan de hand van een van te voren toegestuurde checklist (zie bijlage 1) is in gesprekken met de portefeuillehouders vergunningverlening en handhaving gefocust op de bestuurlijke ervaringen met de (in oprichting zijnde) omgevingsdiensten, en op de bestuurlijke ideeën voor de toekomst met betrekking tot de VTH-taken van de waterschappen.
Gesprekken met enkele directeuren van omgevingsdiensten
Naast de bestuurlijke ronde langs de waterschappen zijn er enkele gesprekken gevoerd met
directeuren van omgevingsdiensten. Daarmee is een eerste indruk gekregen van de organisaties van omgevingsdiensten en van ambities en mogelijkheden voor de toekomst.
Ambtelijke werkgroep van waterschappen en Rijkswaterstaat
Deze visie is tot stand gekomen met een ambtelijke werkgroep van medewerkers van waterschappen, veelal hoofden vergunningverlening en handhaving, en betrokkenheid van Rijkswaterstaat. Daarnaast is de (concept-)visie besproken in het Landelijke Overleg van hoofden
Vergunningverlening en Handhaving (LOVH).
Visie Omgevingsdiensten
Visie op otngevingsdiensten
3
3.1
Pagina 7 van 23
Omgevingsdiensten en water: wettelijk kader
Algemeen
Het verbeteren van de kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTHtaken) en de vorming van omgevingsdiensten wordt beschreven in de stelselnotitie, die bestuurlijk is vastgesteld als afsluiting van het Programma Uitvoering met Ambitie. Afgesproken
is dat het (verplichte) basistakenpakket ziet op het milieudeel van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Dit betekent dat de uitvoering van de VTH-taken op het milieudeel door provincies en gemeenten worden overgedragen aan de omgevingsdiensten. Ook
VTH-taken op andere onderdelen in het omgevingsrecht kunnen worden overgedragen, bijvoorbeeld taken op het vlak van bouwen, ruimtelijke ordening, monumenten of water.
Bij het overdragen van de uitvoeringstaken is er geen sprake van overdracht van bevoegdheden. Provincies en gemeenten blijven het bevoegde gezag, maar de feitelijke uitvoering
van de VTH-taken wordt bij de omgevingsdiensten neergelegd. Directeuren van omgevingsdiensten kunnen namens bevoegd-gezag-instanties, met al dan niet een vergaand mandaat,
zorgen voor vergunningverlening of handhavingsbesluiten. De bevoegde-gezag-instanties
blijven echter zelf verantwoordelijk en zijn opdrachtgever van de omgevingsdiensten. Zij participeren als zodanig in de in het leven geroepen organisaties, veelal gemeenschappelijke
regelingen.
3.2
Wetsvoorstel VTH
Om het VTH-stelsel juridisch vast te leggen is het wetsvoorstel VTH opgesteld. Dit wetsvoorstel wordt in 2014 behandeld in de Tweede Kamer en het is de bedoeling dat deze wet
in 2015 in werking treedt. Op basis van deze wet kunnen omgevingsdiensten en de overdracht van taken naar deze diensten eventueel worden afgedwongen.
Kwaliteitscriteria
Ook kunnen op basis van deze wet kwaliteitscriteria ten aanzien van de VTH-taken bindend
worden vastgelegd. Het kan hierbij gaan om (reeds bestaande) procescriteria, om criteria
voor kritieke massa (opleiding, ervaring, kennis) en om criteria voor inhoudelijke kwaliteit en
prioritering. Deze criteria gelden voor taken op grond van de Wabo, maar kunnen ook (gaan)
gelden voor hieraan gerelateerde taken op grond van andere omgevingsrechtelijke wetten,
waaronder de Waterwet. Deze criteria gelden niet voor taken op grond van autonome verordeningen, zoals de keur.
Op dit moment zijn er nog geen specifieke criteria voor het beleidsveld water, maar samen
met Rijkswaterstaat werken de waterschappen momenteel aan het opstellen van deze kwaliteitscriteria (zie ook paragraaf 5.2).
3.3
Wet algemene bepalingen o m g e v i n g s r e c h t (Wabo): indirecte lozingen
Het (verplichte) basistakenpakket van de omgevingsdiensten bestaat uit het milieudeel van
de Wabo. De uitvoering van de mi lieu-VTH-taken is of wordt door provincies en gemeenten
overgedragen aan de omgevingsdiensten. Onderdeel van deze milieutaken zijn de indirecte
lozingen (van bedrijven via de riolering op de RWZI's).
Waterbeheerders zijn formeel geen bevoegd gezag voor indirecte lozingen vanuit bedrijven
via de riolering op de RWZI's. Met inwerkingtreding van de Waterwet en de Wabo is die taak
overgegaan naar gemeenten en provincies. Wel hebben waterbeheerders adviesbevoegdheden, ten aanzien van vergunningverlening en handhaving, richting provincie of gemeente,
die in enkele gevallen bindend zijn. Omdat indirecte lozingen onderdeel uitmaken van het
milieudeel van de Wabo, ligt de uitvoering van deze VTH-taken bij de omgevingsdiensten,
zodat waterschappen feitelijk (gaan) adviseren richting de omgevingsdiensten. Voor waterVisie Omgevìngsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 8 van 23
beheerders is er dus geen sprake van overdracht van VTH-taken naar omgevingsdiensten.
Wel is het mogelijk dat waterbeheerders, als mogelijke samenwerkingsvorm met omgevingsdiensten, kiezen voor het onderbrengen van hun adviestaken ten aanzien van indirecte
lozingen bij de omgevingsdiensten.
De huidige bevoegdheidsverdeling bij indirecte lozingen wordt momenteel geëvalueerd. Het
ministerie van l&M, de Unie van Waterschappen, VNG (en IPO) voeren een gezamenlijke
verkenning uit naar de knelpunten in de huidige uitvoeringspraktijk. Afgesproken is dat oplossingen voor de knelpunten hun weg vinden in de komende Omgevingswet.
3.4
Waterwet: directe lozingen
In de Waterwet en de daarop gebaseerde lagere regelgeving zijn de directe lozingen gereguleerd. Het gaat hier om lozingen direct op het oppervlaktewater of direct op de RWZI
(zonder tussenkomst van gemeentelijke riolering). Voor deze lozingen kan een vergunningplicht gelden of er kunnen algemene regels gelden. Voor de vergunningverlening, toezicht
en handhaving voor deze lozingen zijn de waterbeheerders, Rijkswaterstaat en waterschappen, het bevoegde gezag. De uitvoering van deze VTH-taken op basis van de Waterwet is
geen onderdeel van het basistakenpakket van de omgevingsdiensten. Wel is het mogelijk
dat op basis van het wetsvoorstel VTH er (aanvullende) regels worden gesteld over directe
lozingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en
handhaving.
3.5
Keur
In de keuren van de waterschappen (en het Waterbesluit voor wat betreft Rijkswaterstaat)
zijn regels opgenomen over (het beheer van) het watersysteem, bijvoorbeeld waterkeringen,
oppervlaktewateren, drainage, grondwater(onttrekkingen), bergingsgebieden, etc. Deze keuren zijn autonome verordeningen van de waterschappen. Voor de VTH-taken ten aanzien
van de keur zijn de waterschappen het bevoegde gezag. De uitvoering van deze taken
maakt eveneens geen onderdeel uit van het basistakenpakket van de omgevingsdiensten.
Het wetsvoorstel VTH ziet niet op deze taken, omdat het hier om autonome verordeningen
gaat Wel is het mogelijk de uitvoering van deze taken onder te brengen bij omgevingsdiensten.
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 9 van 23
Omgevingsdiensten: stand van zaken en ervaringen
S t a n d v a n z a k e n eind 2013: algemeen
a. Bestuurlijk
In 2009 is een nader kabinetsstandpunt uitgebracht over de 'package deal' tussen Rijk, IPO
en VNG om het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) te moderniseren. Kern is het verbeteren van de kwaliteit en het bundelen van een aantal taken in regionale uitvoeringsdiensten (RUD's (omgevingsdiensten)).
Er is sprake van een implementatieperiode die twee jaar omvat, namelijk 2013 en 2014. In
deze periode zullen alle omgevingsdiensten worden gevormd. Aan het eind van die periode
moet voldaan worden aan de kwaliteitseisen. Ook dient er eenduidigheid te zijn richting bedrijven. De vorming en kwaliteitsverbetering zal met de Tweede Kamer worden geëvalueerd.
b. Operationeel
Een omgevingsdienst kan als één loket fungeren voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) op het gebied van milieu (minimaal het basistakenpakket) en mogelijk ook bouwen, natuur en water. Onder milieutaken, het basistakenpakket,
vallen ook de indirecte lozingen.
c. Gebieden
omgevingsdiensten
Sinds 1 januari 2013 zijn of worden er 28 omgevingsdiensten gevormd. De gebiedsgrenzen
van deze omgevingsdiensten zijn anders dan de gebiedsgrenzen van de waterschappen.
Enkele waterschappen hebben te maken met één omgevingsdienst, maar de meeste waterschapsgebieden liggen in de gebieden van meerdere omgevingsdiensten, variërend van
twee tot zeven omgevingsdiensten. In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van alle omgevingsdiensten in Nederland.
d.
BRZO-omgevingsdiensten
Zes van deze omgevingsdiensten zijn mede BRZO-omgevingsdiensten, die in het bijzonder
taken uitvoeren ten aanzien van bedrijven die vallen onder het Besluit Risico's Zware Ongevallen (BRZO-bedrijven). De uitvoering van deze BRZO-taken, zoals het beoordelen van de
veiligheidsrapporten, het toezicht en de handhaving, wordt georganiseerd door de zes
BRZO-omgevingsdiensten. Per BRZO-dienst is er één coördinator verantwoordelijk voor de
afstemming van de bovengenoemde taken met de andere relevante partijen, waaronder de
waterschappen. De waterschappen hebben op hun beurt zes regievoerende waterschappen
aangewezen om de BRZO advisering aan het Wabo-bevoegde gezag en de toezicht en
handhaving te organiseren.
Het is de ambitie van de waterschappen en Rijkswaterstaat in 2014 toe te werken naar één
landelijk BRZO-team.
Resultaten bestuurlijke ronde w a t e r s c h a p p e n
Uit de bestuurlijke consultatieronde bij de portefeuillehouders VTH van de waterschappen
komt het volgende beeld naar voren.
De omgevingsdiensten zijn vertraagd tot stand gekomen, zitten in verschillende fasen van
oprichting en velen zijn nog volop bezig de eigen organisatie neer te zetten. De waterschappen verwachten vanuit hun contacten dat het één à twee jaar duurt voordat het stabiele professionele organisaties zijn.
Visie Omgevingsdíensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 10 van 23
De meeste omgevingsdiensten hebben de juridische vorm van openbaar lichaam conform
de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). In Overijssel en Limburg is een omgevingsdienst opgericht in de vorm van een netwerkorganisatie. Deze netwerkorganisatie voert het
takenpakket uit op grond van onderlinge afspraken. Partners zetten capaciteit voor elkaar in
onder regie van een directeur om samen de taken te kunnen uitvoeren. Er is hierbij sprake
van regionale bundeling van taken met behoud van lokale binding en huisvesting. In 2014
vindt een evaluatie plaats van deze organisatievorm.
4.2.1
Invulling visie 2011
De meeste waterschappen hebben de vorming van de omgevingsdiensten ondersteund: met
name in de opstartfase is door veel waterschappen actief op ambtelijk en bestuurlijk niveau
inzet gepleegd.
In het visiedocument van 2011 is de aanbeveling gedaan te kiezen voor het model samenwerking voor wat betreft indirecte lozingen. Voor participatie in een omgevingsdienst is niet
gekozen, omdat de voordelen daarvan op dat moment onvoldoende opwogen tegenover de
nadelen.
Alle waterschappen werken op dit moment samen met omgevingsdiensten, waarbij voor verschillende uitwerkingen is gekozen, bijvoorbeeld door het afsluiten van dienstverleningsovereenkomsten, door bestuurlijk te participeren of ambtelijk samen te werken. Er is geen
sprake van taakoverdracht, want formeel zijn waterschappen geen bevoegd gezag voor indirecte lozingen (zie ook het wettelijk kader zoals beschreven in hoofdstuk 3).
De huidige bevoegdheidsverdeling bij indirecte lozingen wordt momenteel geëvalueerd (zie
ook paragraaf 3.3 en 5.1), maar is met het gereed komen van onderhavige visie nog niet
afgerond.
Een tweetal waterschappen, Waterschap Scheldestromen en Wetterskip Fryslân, heeft vanwege de problematiek van de indirecte lozingen besloten de samenwerking in te vullen door
deel te nemen in de gemeenschappelijke regeling van een omgevingsdienst.
De keuze van twee waterschappen bestuurlijk te participeren in een omgevingsdienst is feitelijk ingegeven door de (wettelijke) overdracht van de bevoegdheid voor indirecte lozingen.
De zorg o m de goede werking van de RWZI's alsmede de zorg voor de oppervlaktewaterkwaliteit staat daarbij centraal. Beide waterschappen denken dat dit het beste geborgd kan
worden door deelname in de gemeenschappelijke regeling van een omgevingsdienst, waarbij het waterschap opdrachtgever is en daarbij ook formatie overdraagt voor de uitvoering
van VTH-taken op het gebied van indirecte lozingen. Opvallend is dat deze waterschappen
liggen in het gebied van één omgevingsdienst en het om circa 1 fte per waterschap gaat.
Men is tevreden over deze manier van 'kopen van invloed' en wil daar onder geen beding
vanaf. Ook de directe bestuurlijke betrokkenheid bij de omgevingsdienst ziet men als een
voordeel. Beide waterschappen hebben destijds nadrukkelijk niet overwogen andere taken
dan indirecte lozingen over te brengen naar de omgevingsdienst. Door deze twee waterschappen is weliswaar gekozen voor formele participatie in de gemeenschappelijke regeling,
maar in de praktijk lijkt het meer een vorm van samenwerking te zijn. In zoverre verschilt de
invulling tussen de waterschappen onderling niet.
4.2.2
Eerste ervaringen
Uit de bestuurlijke consultatie komt naar voren dat waterschappen ervaren dat bij de gemeenten en omgevingsdiensten onvoldoende kennis en expertise is met betrekking tot indiVisie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 11 van 23
recte lozingen. Dit blijkt ook uit een door de Unie van Waterschappen uitgevoerde inventarisatie in 2011 en uit een inspectierapport van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) .
Gemeenten zien in de meeste gevallen geen noodzaak om toezicht te houden op indirecte
lozingen. De overdracht van de bevoegdheden ten aanzien van indirecte lozingen naar de
gemeenten wordt in het algemeen door waterschappen niet omarmd, juist vooral omdat bij
de gemeenten en omgevingsdiensten onvoldoende expertise is en men niet aan de voorkant
maatregelen kan treffen om calamiteiten bij de zuiveringen te voorkomen.
1
Kortom: vrijwel alle waterschappen zijn beducht voor de risico's op het verminderde toezicht
op indirecte lozingen, in verband met de goede werking van de RWZI's en de doelstellingen
vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW).
De waterschappen hebben verschillend gereageerd op de keuze van de wetgever tot overdracht van de bevoegdheden ten aanzien van de indirecte lozingen aan gemeenten en provincies. Soms is de taak 'losgelaten' en overgedragen aan de gemeente (of provincie) dan
wel aan de omgevingsdienst. Soms is besloten tot het aanbieden van diensten ter ondersteuning van de gemeente of de omgevingsdienst, waarbij afspraken zijn vastgelegd in een
dienstverleningsovereenkomst (DVO). In eerste instantie was de lijn dat advisering over indirecte lozingen de eerste twee jaar 'om niet' zou gebeuren, tot aan de daadwerkelijke vorming van de omgevingsdiensten. De meeste waterschappen zijn voornemens een vergoeding te gaan vragen van omgevingsdiensten voor de te leveren adviesdiensten over indirecte lozingen.
Een aantal waterschappen heeft gekozen voor een meer reactieve rolinvulling, waarbij in
beginsel geen capaciteit wordt ingezet voor advisering over indirecte lozingen aan het bevoegd gezag. Bij significante lozingen, waarbij problemen kunnen ontstaan bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie, wordt wel geadviseerd. De beschikbare formatie binnen het waterschap
is daarbij in overeenstemming gebracht (reductie van de formatie op het gebied van indirecte
lozingen).
Het aantal gevallen, waarbij er significante problemen bij de zuivering zijn veroorzaakt door
indirecte lozingen, is regionaal verschillend: bij de westelijke waterschappen zijn er weinig
gevallen, maar in het midden en oosten van het land zijn er daarentegen legio voorbeelden.
4.2.3
Bestuurlijke beeldvorming waterschappen over omgevingsdiensten
Waterschappen begrijpen en onderkennen de noodzaak omgevingsdiensten te vormen vanuit de problematiek van vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van Wabo/milieu-taken. De bestuurders zijn afwachtend ten aanzien van de kwaliteit die de omgevingsdiensten zullen gaan leveren. Ze baseren dit vooral op de eerste ervaringen met betrekking tot indirecte lozingen, de geringe belangstelling en prioriteit voor watergerelateerde
zaken, en het feit dat de vorming van de omgevingsdiensten een traag verlopend proces is
(geweest). In het algemeen is het ingenomen standpunt: laten de omgevingsdiensten zich
eerst maar eens bewijzen. Dit maakt ook dat er in de bestuurlijke contacten vooralsnog geringe aandacht is voor het vervolg van de vorming van de omgevingsdiensten. Het agenderen van de onderhavige herziene visie op de omgevingsdiensten brengt daar naar verwachting verandering in.
Door de gebiedsgrenzen van de omgevingsdiensten is er geografische versnippering: een
groot aantal waterschappen heeft te maken met meerdere omgevingsdiensten (naast diver-
' Regulering Indirecte Lozingen, Stand van zaken anderhalfjaarna overdracht, Inspectie Leefomgeving
en Transport, Den Haag, 2012.
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 12 van 23
se gemeenten). Door de verschillende werkwijzen van de omgevingsdiensten en de verschillen in de mate van mandatering van de directeur van de omgevingsdienst neemt het aantal
ambtelijke samenwerkingspartners op het gebied van de indirecte lozingen de facto niet af.
Er zijn veel gesprekspartners en dat zorgt voor (extra) bestuurlijke lasten. Ook spreken
sommige waterschappen de vrees uit van onbeheersbare kostenontwikkeling door de focus
op de eigen bedrijfsvoering bij de omgevingsdienst, welke ten laste komen van de aangesloten partners.
Een overdracht van VTH-taken naar omgevingsdiensten betekent volgens alle bestuurders
een versnippering op het vlak van waterexpertise. Het gaat hier om expertise en kennis die
waterschappen in huis hebben voor de uitvoering van alle taken voor de aan hun opgedragen verantwoordelijkheid ten aanzien van integraal waterbeheer. De geografische verschillen tussen omgevingsdiensten en waterschappen zal naar verwachting blijvend zijn. Ook de
moeizame ervaringen van waterschappen met gemeenschappelijke regelingen maakt de
waterschappen zeer terughoudend: het betekent altijd minder zeggenschap en meer bestuurlijke drukte.
Verwachte ontwikkelingen o m g e v i n g s d i e n s t e n komende jaren
Consultatie van een drietal directeuren van omgevingsdiensten (Zuid-Holland Zuid, Middenen West-Brabant, Noordzeekanaalgebied) geeft een eerste inzicht in de te verwachten ontwikkelingen bij de omgevingsdiensten. De diensten zijn volop aan de slag zich verder te professionaliseren tot gezaghebbende, robuuste diensten, waarbij de VTH-kwaliteitscriteria sturend zijn. Dat betekent ook dat men de samenwerking zoekt met andere omgevingsdiensten
voor specialismen, zoals ten aanzien van BRZO-bedrijven. Uitmuntende expertise staat centraal. Bedrijven willen te maken hebben met één overheid en daar ook afspraken mee kunnen maken. De directeuren wensen een daarbij passend mandaat van hun besturen. Op
termijn verwachten de directeuren een verdere opschaling van de omgevingsdiensten.
Watertaken, anders dan als onderdeel van het milieu, zijn voor de omgevingsdiensten wezensvreemde taken. Waterexpertise zit bij de waterschappen, en indien nodig zal men die
expertise aanwenden. Op taken met betrekking tot de keur zitten de omgevingsdiensten dan
ook niet te wachten. De directeuren geven aan dat gelet op de zorg voor de fysieke leefomgeving de waterschappen en omgevingsdiensten in regionaal verband middels een risicogerichte benadering afwegingen zullen moeten maken op VTH-gebied, met name op veiligheid
en gezondheid. Zoek de verbinding op, is hun boodschap, voordat je ertoe wordt gedwongen.
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 13 van 23
Ontwikkelingen in omgevingsrecht en in water
O m g e v i n g s w e t en bijbehorend afsprakenkader
Door het ministerie van Infrastructuur en Milieu (l&M) wordt gewerkt aan een Omgevingswet.
Deze wet bevat regels voor de fysieke leefomgeving, inclusief water, en zal worden uitgewerkt in lagere regelgeving. De Waterwet zal opgaan in deze Omgevingswet, net als bijvoorbeeld de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de Wet ruimtelijke ordening.
In februari 2013 is een concept-versie van de wet voor consultatie naar buiten gebracht.
Door de Unie van Waterschappen is namens de waterschappen gereageerd op dit conceptwetsvoorstel en vervolgens zijn er diverse afspraken vastgelegd in een afsprakenkader tussen de minister van l&M en de Unie. Belangrijkste afspraken hieruit in relatie tot omgevingsdiensten zijn:
» De waterbeheerder is bevoegd voor de vergunningverlening en handhaving voor de
handelingen in het watersysteem zoals nu geregeld onder de Waterwet en de keur
»
»
»
«
»
»
(reikwijdte: veiligheid, kwantiteit en kwaliteit);
Het begrip directe lozingen (artikel 6.2 Waterwet) valt onder w a ter(kwaliteit)activiteiten (niet onder de 'milieuactiviteiten');
Via een coördinatieregeling wordt afgestemde en gelijktijdige vergunningverlening
geborgd. Voor de IPPC-installaties wordt daarbij aangesloten bij de huidige coördinatieregelingen in Waterwet/Wabo ('integratie door coördinatie');
De vergunningverlenende overheid krijgt de bevoegdheid tot bestuursrechtelijke
handhaving ('koppeling'). Dit zal op wetsniveau worden vastgelegd;
Waterbeheerders werken nauw samen met de regionale uitvoeringsdiensten (omgevingsdiensten);
Conform de toezegging van de Minister van l&M aan de Eerste Kamer zal de huidige bevoegdheidsverdeling bij indirecte lozingen worden geëvalueerd. l&M, Unie van
Waterschappen, VNG (en IPO) voeren in 2013 een gezamenlijke verkenning uit
naar de knelpunten in de huidige uitvoeringspraktijk. Oplossingen voor de knelpunten vinden hun weg in de Omgevingswet.
In de Memorie van Toelichting zal het belang van integraal waterbeheer worden o n derschreven en zal het integrale waterbeheer binnen de leefomgeving helder worden gepositioneerd.
Ontwikkelingen bij w a t e r b e h e e r d e r s
Samenwerking algemeen
Een verdere schaalvergroting van waterschappen door fusies, naast de fusie van Velt en
Vecht en Regge en Dinkel tot waterschap Vechtstromen en mogelijk de door de provincie
Limburg ingezette fusie van de Limburgse waterschappen, lijkt op dit moment geen bestuurlijke realiteit. Dat wil niet zeggen dat men toekomstige fusies uitsluit.
Om de kwaliteit van de taakuitvoering op een hoger niveau te brengen tegen maatschappelijk verantwoorde kosten is de ontwikkeling ingezet om op onderdelen van taken de samenwerking te zoeken met andere waterschappen en met Rijkswaterstaat. Bijvoorbeeld ten aanzien van belastinginning, ICT, zuivering, dijkversterking. Juist op het gebied van de VTHtaken is conform het VTH-stelsel van de Wabo, mede vanwege de kwaliteitscriteria op grond
van het wetsvoorstel VTH, samenwerking met andere waterschappen en met Rijkswaterstaat als medewaterbeheerder, in een stroomversnelling gekomen (zie ook hierna). Kennis
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 14 van 23
en expertise wordt gehaald waar het is en dit wordt vastgelegd in samenwerkingsovereenkomsten; cultuurmuren worden geslecht.
Samenwerking
tussen waterschappen
onderling
Voorbeelden van nauwe samenwerking tussen waterschappen zijn er bij de Rijn-Oostwaterschappen, de Brabantse waterschappen en bij de westelijke waterschappen in het kader van de VTH-taken ('VTH-Wesť; R ijnland, Delfland, Schieland en Krimpenerwaard en De
Stichtse R ijnlanden).
Samenwerking tussen waterschappen en Rijkswaterstaat
De waterschappen en R ijkswaterstaat werken al enige tijd samen om efficiënter en effectie­
ver te werken als waterbeheerders. In het kader van het Bestuursakkoord Water uit 2011 zijn
er samenwerkingsafspraken opgesteld in de zomer van 2012. Hieronder vallen elf deelpro­
jecten, waaronder opleidingen, uitwisselen van medewerkers, BR ZO, luchtinspecties en ICT.
Eind 2013 zijn de samenwerkingsafspraken geëvalueerd en is besloten de samenwerking
met R ijkswaterstaat meer structureel te maken. Hiermee wordt de verdere professionalise­
ring van de waterbeheerders vormgegeven en kan verdergaand efficiënter worden gewerkt.
Kwaliteitscriteria
Binnen het VTH­stelsel, gericht op de Wabo, is de afgelopen jaren gewerkt aan kwaliteitscri­
teria. Deze criteria zijn niet direct bruikbaar voor de waterschappen, maar op basis van deze
criteria is een quick­scan uitgevoerd, om te kijken hoe waterschappen ervoor staan. Hieruit
bleek dat de waterschappen gemiddeld voldoen aan de opgestelde procescriteria en de ei­
sen op het terrein van kritische massa.
Met R ijkswaterstaat is de noodzaak onderschreven om een eigen set kwaliteitscriteria te
ontwikkelen voor de VTH­taken in het beleidsveld water. Daar wordt momenteel in gezamen­
lijkheid aan gewerkt en naar verwachting zijn deze kwaliteitscriteria eind 2014 gereed.
Algemene regels í acti
v iteitenbeslult
Een andere ontwikkeling is dat er steeds meer algemene regels komen, onder meer vastge­
legd in het Activiteitenbesluit. Dit betekent dat er minder zaken vergunningplichtig zijn en dat
voor activiteiten een meldingplicht geldt of dat er alleen een zorgplicht geldt. Dit betekent in
de praktijk dat er een verschuiving van taken van vergunningverleners naar toezichthouders
en handhavers plaatsvindt en dat het werk van de handhaver complexer wordt. Het is in het
algemeen eenvoudiger te controleren of iemand zich aan vergunningvoorschriften houdt dan
of iemand voldoet aan de meer algemene zorgplicht.
Afstand bestuurders tot VTH-taken
De afstand van bestuurders tot de uitvoering van de VTH­taken is bij de waterbeheerders
geregeld via mandateringsregels aan de ambtelijke organisatie. Kanttekening is dat uniformi­
teit daarin ontbreekt: soms is er sprake van geen of nauwelijks mandatering van de VTH­
bevoegdheden, soms is er sprake van vergaande mandatering aan de ambtelijke organisa­
tie.
Conclusies
Bovenstaande ontwikkelingen bij de waterbeheerders laten een bepaalde convergentie zien
in de VTH­taken op het vlak van water. Zo vindt er samenwerking plaats, is er een verschui­
ving van vergunningverlening naar algemene regels en wordt er, waar nodig, gewerkt aan
verbetering van de kwaliteit van de VTH­taken. De overdracht van uitvoeringstaken naar
omgevingsdiensten zou juist weer voor divergentie kunnen zorgen, vanwege de geografi­
sche en functionele (integraal waterbeheer) versnippering.
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 15 van 23
Koersbepaling VTH-taken waterschappen
Algemeen
In dit hoofdstuk wordt een koers geschetst voor de toekomst van de uitvoering van de VTHtaken in het beleidsveld water en de relatie met omgevingsdiensten. Deze koers is met name gebaseerd op de resultaten van de bestuurlijke ronde langs de waterschappen. Daarbij
wordt ervan uitgegaan dat:
a. omgevingsdiensten zich hebben ontwikkeld tot professionele uitvoeringsorganisaties wat
betreft vergunningverlening, toezicht en handhaving;
b. de integrale Omgevingswet in werking treedt (2018);
c. integraal waterbeheer de verantwoordelijkheid en kerntaak is van de waterbeheerders.
Voordat de koers wordt geschetst (in paragraaf 6.2) worden criteria beschreven, waar de
uitvoering van de VTH-taken van de waterschappen aan zou moeten voldoen. Ook wordt
beschreven welke mogelijkheden er zijn voor de uitvoering van de VTH-taken, in relatie tot
de omgevingsdiensten.
Criteria
Uit de bestuurlijke ronde komt naar voren dat bij de uitvoering van de 'water-VTH-taken' de
kwaliteit van de uitvoering als randvoorwaardelijk wordt gezien. Daarnaast wordt een optimale dienstverlening aan burgers en bedrijven belangrijk gevonden. Ook wordt efficiency en
kostenverlaging als criterium genoemd, waaraan de koers voor de toekomst moet voldoen.
Andere belangrijke criteria zijn integraal waterbeheer, vermindering bestuurlijke drukte, borgen van kennis, slagvaardigheid en robuustheid.
Mogelijkheden
Er zijn verschillende mogelijkheden denkbaar voor de toekomstige uitvoering van de VTHtaken in relatie tot de omgevingsdiensten, variërend van geen enkele taakoverdracht aan
omgevingsdiensten tot volledige overdracht van taken, inclusief uitvoeringstaken op grond
van de keur. Daartussen zitten mogelijkheden voor gedeeltelijke overdracht van taken, bijvoorbeeld overdracht van VTH-taken ten aanzien van directe lozingen of de overdracht van
de adviestaken ten aanzien van indirecte lozingen. Ook is het denkbaar dat vanuit de watersector uitvoeringstaken worden weggezet bij een andere (nieuw te vormen) uitvoeringsorganisatie.
De formele bevoegdheden blijven bij alle mogelijkheden bij de waterschappen, conform de
hierboven beschreven uitgangspunten. Alleen de uitvoeringstaken kunnen in meer of mindere mate worden uitbesteed, net als nu het geval is bij de naar de omgevingsdiensten overgedragen VTH-taken van gemeenten en provincies. In alle gevallen zal een, al dan niet vergaande, vorm van samenwerking met de omgevingsdiensten gewenst zijn en tussen waterbeheerders onderling (waterschappen en Rijkswaterstaat). Voor zover er geen taken worden
overgedragen aan omgevingsdiensten ligt het voor de hand de samenwerking met de andere waterbeheerders verder te versterken, om daarmee de kwaliteit van de VTH-taken blijvend op een goed niveau te houden. De door de waterbeheerders gezamenlijk op te stellen
VTH-kwaliteitscriteria werpen wat dat betreft hun licht vooruit en dat betekent dat flinke stappen worden gemaakt in de samenwerking met naastgelegen waterschappen en met Rijkswaterstaat. Hierbij is het mogelijk een gezamenlijk aanspreekpunt te vormen voor en met
omgevingsdiensten.
In het geval dat er geen taken worden overgedragen, zal tussen waterschappen en omgevingsdiensten veelal een dienstverleningsovereenkomst worden afgesloten, bijvoorbeeld
over de advisering aan de omgevingsdiensten, de kwaliteit van advisering en de kosten hiervan. Indien wel taken worden overgedragen aan omgevingsdiensten zal dat logischerwijs in
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 16 van 23
de meeste gevallen gepaard gaan met bestuurlijke participatie in de gemeenschappelijke
regeling.
Als daarbij gekozen wordt voor volledige overdracht van de VTH-taken zal het wat betreft
personeelsformatie gaan om gemiddeld 30-40 fte per waterschap. Dit is echter zeer verschillend per waterschap. Er zijn waterschappen waar het om circa 75 fte gaat en er zijn ook waterschappen waar het slechts om circa 20 fte gaat. In het geval dat alleen de adviestaken ten
aanzien van de indirecte lozingen worden overgedragen, zal het gaan om maximaal 1 à 2 fte
per waterschap.
O v e r w e g i n g e n koersbepaling
De bestuurlijke ronde langs de waterschappen levert, mede gelet op de in de vorige paragraaf genoemde criteria, de volgende overwegingen op voor de toekomstige koers ten aanzien van de omgevingsdiensten.
Integraal waterbeheer
Waterschappen zijn, net als Rijkswaterstaat, integraal verantwoordelijk voor het waterbeheer
in hun beheergebied. De waterbeheerders zijn belast met de zorg voor het integrale watersysteem en waterschappen zijn daarnaast verantwoordelijk voor het zuiveren van afvalwater. Integraal waterbeheer ziet op het beheer van zowel de waterkwantiteit als de waterkwaliteit. Teveel of te weinig water moet zoveel mogelijk worden voorkomen, net als overstromingen. Dit moet in samenhang worden gezien met de zorg voor de chemische en ecologische
waterkwaliteit. Daarnaast ziet integraal waterbeheer op vervulling van verschillende maatschappelijke functies van watersystemen, zoals landbouw, natuur, recreatie, scheepvaart,
drinkwater, visserij, etc. Al deze aspecten van integraal waterbeheer zijn technisch, maar
ook juridisch volledig met elkaar verknoopt. Zo heeft een ingreep in de waterkwantiteit op
een bepaalde plaats effect op de waterkwaliteit, maar ook op de functies die afhankelijk zijn
van het water op die plaats, en vice versa. Deze verknooptheid komt tot uiting in actieve beheertaken, zoals de herinrichting van waterlopen of de aanleg van waterstaatswerken, maar
ook in passieve beheertaken, zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving en hun
onderlinge verbondenheid.
VTH-taken zijn een wezenlijk onderdeel van de uitvoering van het integraal waterbeheer en
zodanig verweven met de andere uitvoerende taken en gebiedskennis van de waterschappen, dat overdragen van taken niet bijdraagt aan een verbeterde kwaliteit van de uitvoering.
Een (verdergaande) overdracht van VTH-taken naar omgevingsdiensten betekent volgens
alle bestuurders een versnippering op het vlak van waterexpertise. Het gaat hier om expertise en kennis, die waterschappen in huis hebben voor de uitvoering van alle taken voor de
aan hun opgedragen verantwoordelijkheden ten aanzien van integraal waterbeheer. Ook de
geografische verschillen tussen omgevingsdiensten en waterschappen spelen hierbij een rol.
(zie ook paragraaf 4.2.3).
Kwaliteit uitvoering
Waterschappen willen (blijvend) voldoen aan een goede kwaliteit van uitvoering van hun taken. Daar waar nodig, wordt hiertoe samengewerkt met de andere waterbeheerders (andere
waterschappen en Rijkswaterstaat). Hiermee wordt voldaan aan eisen ten aanzien van inhoudelijke kwaliteit en kritieke massa (opleiding, ervaring, kennis).
Dienstverlening aan burgers en bedrijven
De dienstverlening aan burgers en bedrijven moet optimaal zijn. Dat betekent dat waterschappen goed georganiseerd en bereikbaar moeten zijn, bijvoorbeeld via het Omgevingslo-
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 17 van 23
ket Online (OLO). Daarnaast is het wenselijk 'zoveel mogelijk dezelfde taal' te spreken door
uit te gaan van dezelfde kaders en leidraden, met ruimte voor regionale verschillen.
Efficiency, bestuurlijke drukte en kennisborging
Gezien de verwevenheid van de verschillende taken van de waterbeheerders, lijkt een efficiencywinst met name te realiseren door als (integrale) waterbeheerders intensiever samen
te werken. Hiermee kan bijvoorbeeld op een efficiënte wijze worden gewerkt aan het vasthouden en verhogen van een goede uitvoeringskwaliteit, robuustheid van de organisatie van
VTH-taken en kennisborging. Daar is geen extra (bestuurlijke) organisatie voor nodig, met
alle daarbij benodigde overlegstructuren. Zodoende wordt (extra) bestuurlijke drukte voorkomen en blijft de kennis van het integrale waterbeheer geborgd. Expertise van de waterschappen overbrengen naar de omgevingsdiensten leidt tot versnippering van kennis en expertise. Uiteraard is een goede samenwerking met de omgevingsdiensten hierbij onontbeerlijk, omdat integraal waterbeheer op haar beurt weer een onderdeel is van de fysieke
leefomgeving en in het bijzonder omdat de uitvoering van de taken ten aanzien van indirecte
lozingen direct invloed hebben op de verantwoordelijkheden van de waterschappen.
A d v i e s koersbepaling
Algemene koers
Samenwerking met de omgevingsdiensten is vanuit de verantwoordelijkheid voor integraal
waterbeheer op dit moment het meest adequaat. Overdracht van taken is echter niet nodig
en niet wenselijk, omdat dit zou leiden tot inhoudelijke en geografische versnippering van
expertise en dat is ongewenst in verband met de verantwoordelijkheid van de waterschappen voor integraal waterbeheer. De waterschappen kijken daar unaniem op dezelfde manier
tegen aan. Geadviseerd wordt de samenwerking als waterschappen onderling en met Rijkswaterstaat te intensiveren, om daarmee verder te professionaliseren en de kwaliteit van de
uitvoeringstaken blijvend op peil te houden.
Waterschappen blijven uitgaan van hun eigen kracht als integraal waterbeheerder en waterautoriteit. Het is aan de besturen van de waterschappen om vanuit die kracht vorm te geven
aan de samenwerking met omgevingsdiensten. Deze samenwerking kan op verschillende
manieren worden vorm gegeven. Zoals in de huidige situatie ook is gebeurd, bijvoorbeeld
door afspraken te maken, dienstverleningsovereenkomsten te sluiten of bestuurlijk te participeren. In dat verband wordt geadviseerd de bestuurlijke en ambtelijke contacten volop te
benutten op de punten die relevant zijn. Denk hierbij aan de advisering over indirecte lozingen, aan calamiteiten (ook met veiligheidsregio en het Openbaar Ministerie) en aan de gezamenlijke zorg voor de fysieke leefomgeving.
Indirecte lozingen.
Ten aanzien van de indirecte lozingen wordt geadviseerd het resultaat van de afgesproken
evaluatie van de bevoegdheidsverdeling en de verkenning naar de knelpunten af te wachten. De uitkomsten kunnen worden betrokken bij de verdere vormgeving van de samenwerking met de omgevingsdiensten in de praktijk. Oplossingen voor de knelpunten, die hun weg
zullen vinden in de Omgevingswet*, kunnen in de geest van onderhavige visie worden uitgewerkt.
conform het afsprakenkader tussen de minister van Infrastructuur en Milieu en de Unie van Waterschappen.
i
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 18 van 23
Conclusies en aanbevelingen
Samenwerking
Op basis van de voorgaande hoofdstukken wordt geconcludeerd dat het advies is de waterkolom, waar nodig, te versterken door samenwerking met (naastliggende) waterschappen en
Rijkswaterstaat.
De omgevingsdiensten zullen op termijn uitgroeien tot robuuste en gezaghebbende diensten
met betrekking tot het beleidsveld milieu. Samenwerking van de waterschappen met de omgevingsdiensten is nodig op het gebied van de indirecte lozingen, BRZO-bedrijven, calamiteiten en in algemeen als het gaat om afstemming van VTH-taken in de fysieke leefomgeving. Voor wat betreft calamiteiten is daarnaast samenwerking met de veiligheidsregio en het
Openbaar Ministerie noodzakelijk.
Indirecte lozingen
De uitvoering van VTH-taken met betrekking tot indirecte lozingen ligt (vooralsnog) bij de
omgevingsdiensten. Geadviseerd wordt als waterschap de samenwerking met de omgevingsdiensten op dit vlak door te zetten o f t e intensiveren, bijvoorbeeld als de evaluatie naar
de bevoegdheidsverdeling of de verkenning naar de knelpunten daartoe aanleiding geeft.
Deze samenwerking kan op verschillende manieren worden vormgegeven, bijvoorbeeld door
afspraken te maken, dienstverleningsovereenkomsten te sluiten of formeel te participeren in
een gemeenschappelijke regeling, om daarmee invloed te hebben op de indirecte lozingen.
Taken op basis van de Waterwet en de keur
De VTH-taken ten aanzien van integraal watersysteembeheer, zoals taken ten aanzien van
directe lozingen en taken op basis van de keur, zijn zodanig verknoopt met de kennis en expertise en overige taken van de waterschappen, dat de uitvoering daarvan neerleggen bij de
omgevingsdiensten niet bijdraagt aan een verbeterde kwaliteit van de uitvoering. Ook efficiencywinst is daarbij niet te verwachten. Overdracht van taken betekent een inhoudelijke en
organisatorische versnippering van kennis en expertise, ook gelet op de geografische verschillen in de gebiedsgrenzen van de omgevingsdiensten in relatie tot de beheergrenzen van
de waterschappen.
Visie Omgevingsdiensten
ì~^ŕ
Visie op omgevingsdiensten P agina 19 van 23
Bijlagen
Bijlage 1:
C h e c k l i s t bestuurlijke ronde langs w a t e r s c h a p p e n over R U D ' s
Vooraf: schetsen context
Aanleiding herijking visie op R UD's:
»
Bestuurlijke afspraak R ijkswaterstaat­UvW: afstemming eenduidige visie R UD's
«
Visiedocument 2011: (voorlopig) uitgaan van praktisch samenwerken met R UD's
(niet participeren) ten aanzien van Wabo­taken
»
Omgevingswet: o.a.:
o
integratie wetgeving (inclusief water)
o
afsprakenkader UvW­l&M, met o.a. afspraak t o t nauwe samenwerking met
RUD's
»
Start R UD's: eerste ervaringen
»
Wetsvoorstel VTH: basis voor:
o R UD's
o kwaliteitscriteria VTH­taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving)
»
Blijvende aandacht voor kwaliteit VTH­taken, b.v. naar aanleiding van incidenten
(b.v. Odfjell)
Doel gesprek
Open gesprek met de portefeuillehouder over de R UD's; over ervaringen met R UD's, ideeën
voor de toekomst, e t c , in relatie t o t de ontwikkelingen in het omgevingsrecht.
Op basis van alle gesprekken wordt een vernieuwde visie uitgewerkt.
Concrete vragen
Huidige situatie:
1.
RUD­vorming:
Hoe verloopt de R UD­vorming in uw gebied? Zijn de R UD's inmiddels opgestart? Wat
gaat goed en wat is voor verbetering vatbaar?
2.
Hoeveel RUD's:
Hoeveel R UD's liggen er (deels) in uw beheergebied?
3.
Soort RUD's:
Welke vorm hebben deze R UD's? B.v. een gemeenschappelijke regeling, netwerk­R UD',
o.i.d.?
4. Samenwerkingsvorm:
Op welke wijze werkt u samen met de R UD's (t.a.v. indirecte lozingen)? Zijn er dienst­
verleningsovereenkomsten afgesloten?
5.
Samenwerking met Rijkswaterstaat:
Als u samenwerkingsafspraken hebt met de R UD's, werkt u daarbij dan samen met
Rijkswaterstaat?
6.
Ç:
Betalen de R UD's (/gemeenten/provincies) voor uw adviesdiensten t.a.v. indirecte lo­
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 20 van 23
zingen (nu en straks)?
7.
Eerste ervaringen:
Hoe loopt de inhoudelijke samenwerking met de RUD's (t.a.v. indirecte lozingen)? Ervaart u problemen, b.v. op uw waterzuiveringen als gevolg van indirecte lozingen?
8.
Aandacht indirecte lozingen:
In hoeverre is er (voldoende) aandacht voor de indirecte lozingen bij de RUD's?
9.
BRZO-bedriiven:
Hoe gaat u o m met samenwerking met de RUD's ten aanzien van de zogenaamde BRZO-bedrijven (bedrijven zoals bedoeld in het Besluit Risico's Zware Ongevallen).
10. Afstemming overige onderwerpen:
Is er daarnaast afstemming met de RUD's over:
a. zwemwater(kwaliteit)?
b. grondwater
c. omgevingsvergunning 'milieu' voor inrichtingen, die tevens direct lozen op uw
oppervlaktewater?
Toekomstige situatie:
1 1 . Verwachting t.a.v. indirecte lozingen door RUD's:
Als u van plan bent het toezicht op indirecte lozingen over te gaan dragen aan de RUD,
verwacht u dan risico's voor de goede werking van de RWZI's, uitgaande van het feit
dat de RUD's dit toezicht vermoedelijk minder intensief uit gaan voeren dan wanneer
de waterschappen het doen?
12. Verwachting toekomst RUD's:
Hoe ziet u de toekomst van de RUD's? B.v. in het licht van de nieuwe Omgevingswet
(per 2018)?
13. Meerwaarde RUD's watertaken:
Ziet u een meerwaarde in onderbrenging van (meer) watertaken bij een RUD's? B.v. d i recte lozingen, grondwater, activiteiten bij waterstaatswerken (keur)? Waarom wel of
niet?
14. Optimale samenwerkingsvorm:
Welke vorm van samenwerking tussen waterschappen en RUD's ziet u als het meest
optimaal?
15. Bereiken kwaliteit watertaken:
Is onderbrenging van (meer) watertaken bij de RUD's op termijn noodzakelijk om (blijvend) te voldoen aan de gewenste kwaliteit van de VTH-taken (vergunningverlening,
toezicht en handhaving)?
16. Aparte waterdienst(en) naast RUD's:
Hoe kijkt u aan tegen aparte 'waterdiensten' naast de RUD's, speciaal voor de VTHtaken op het vlak van water, samen met Rijkswaterstaat?
Visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevingsdiensten
Pagina 21 van 23
17. Regionale samenwerking waterbeheerders:
Hoe kijkt u aan tegen regionale samenwerkingsvormen tussen waterbeheerders, b.v. op
het vlak van de VTH-taken (b.v. waterschap Rivierenland en Hollandse Delta (handhavingstaken gezamenlijk) en waterschappen Rijn-Oost)?
18. Gezamenlijk waterloket:
Hoe kijkt u aan tegen een gezamenlijk waterloket van de waterbeheerders, als aanspreekpunt voor RUD's?
19. Veranderingen binnen waterbeheerders (fusies, e.d.):
Wat is de invloed van veranderende organisaties van waterbeheerders, b.v. door fusies
van waterschappen of reorganisaties, op de relatie met de RUD's?
20. Aanspreekpunt burgers/bedrijven:
Is het voor burgers en bedrijven nodig één aanspreekpunt in het omgevingsrecht te
hebben via de RUD's? Kunnen de RUD's een frontoffice vormen voor het gehele omgevingsrecht?
21. Meegevers:
Welke 'meegevers' hebt u nog voor ons voor het verdere traject?
Overig:
22. FTE's watertaken:
Eventueel: hoeveel fte is bij uw waterschap werkzaam op:
a. Vergunningverlening:
i. indirecte lozingen
ii. directe lozingen
iii. keur (waterstaatswerken)
b. Toezicht en handhaving:
i. indirecte lozingen
ii. directe lozingen
iii. keur (waterstaatswerken)
Visie Omgevingsdiensten
vìsie op ony'^fQsdienstefļ
Pagina 22 van 23
Bijlage 2: Overzicht omgevingsdiensten
Legenda
m RUD Groningen
m Fryske Utŕīerìngstsjliist Mlljeu en Ontjauwlng
• I RUD Drenthe
Į
ļ RUO Twente
j ^ | f t U D Usselland
9 H Omt«ŵ»tsdkn« RMerentand
•IIIOaigtttAgsrfteast Regio Arnhem (ORA)
ļ
í'lOrngevlnEsdlensĩ Regio Nijmegen
B B Ornginćtttidfeoct de Valid
BB O n » f * * ï » ŵ « i R Achterhoek (ODAļ
•|Omc«^ii»^teAKVduweUHol (OVU)
jļļPĮŕj OmgevîrtgsdlensīNoord-VdLW/e
B B Ojnfwflngidfcns*RegioUtrecht (OORUĮ
n
BB^^^ i^'
e n s C F
v
fe ^
3 n
d ^ Garten Vechtstreek
m| RUD Umood
H l UO Noord-Holland Noord
R
īmũ
QmEcmngsdlenst Noordie ekanaalgebled (NZKG)
I^B Omgevingsdienst Midden-Holland
Omgevingsdienst West Holland
BgH DGMR Milieudienst Rijnmond
mHOrngevtng5dlenstZulďHollandZuid
ŕVffil Omgevingsdienst Haaglanden
M B RUD Zeeland
BBI Omgevingsdienst Brabant Noord
| B Omgevingsdienst Midden- cn West Brabant
B I Omgevingsdienst Zuidoost-Brabanţ
BH RUD Limburg Noord
•B
R U 0
Zuid Umburg
visie Omgevingsdiensten
Visie op omgevíngsdiensten
Pagina 23 van 23
Bijlage 3: B e h e e r g e b i e d e n w a t e r s c h a p p e n e n diensten R i j k s w a t e r s t a a t
WATERBEHEER
25 Waterschappen
12
21
NB: waterschap Velt en Vecht en waterschap Regge en Dinkel zijn inmiddels gefuseerd tot
waterschap Vechtsromen.
Regionale diensten Rijkswaterstaat
Ż M . u i Bi.lt»
r
I
i
Visie Omgevingsdiensten